PV: Thưa Cục trưởng, nhìn lại chặng đường 80 năm xây dựng và phát triển của Thể thao Việt Nam, theo ông, đâu là những giá trị cốt lõi xuyên suốt, cũng như những dấu mốc mang tính bước ngoặt đã góp phần định hình diện mạo và nâng cao vị thế của Thể thao Việt Nam như hiện nay?
PGS.TS, Cục trưởng Nguyễn Danh Hoàng Việt: Trong 80 xây dựng và phát triển, Thể thao Việt Nam luôn đồng hành cùng vận mệnh dân tộc. Giá trị cốt lõi nhất, xuyên suốt 80 năm qua, chính là tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngày 27/3/1946, giữa bộn bề khó khăn của những ngày đầu độc lập, Bác Hồ đã viết "Lời kêu gọi toàn dân tập thể dục". Văn kiện ấy tuy ngắn gọn nhưng chứa đựng một triết lý vĩ đại: Một dân tộc tự cường phải là một dân tộc khỏe mạnh. Bác khẳng định: “Dân cường thì nước thịnh”. Tư tưởng này đã trở thành kim chỉ nam, khẳng định quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước ta: Phát triển thể dục thể thao là nghĩa vụ, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị; là sự đầu tư trọng tâm cho con người, cho tương lai và sự phát triển bền vững của đất nước.
Về các dấu mốc bước ngoặt, tôi muốn nhấn mạnh đến sự hình thành hệ thống quản lý nhà nước về thể dục thể thao ngay từ những năm tháng kháng chiến kiến quốc. Chính nền tảng bài bản này đã giúp chúng ta duy trì được phong trào ngay cả trong khói lửa chiến tranh. Sau đó là sự lan tỏa mạnh mẽ của cuộc vận động “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại”. Đây chính là “chân đế” vững chắc. Khi tỷ lệ người dân tập luyện thường xuyên tăng cao, thể thao học đường được chú trọng và các môn thể thao dân tộc được bảo tồn, chúng ta mới có đủ nguồn lực để phát triển thể thao thành tích cao một cách bền vững, lâu dài.
Đặc biệt, từ sau thời kỳ đổi mới, sự chuyển mình mạnh mẽ của Thể thao Việt Nam đã mở ra giai đoạn phát triển mới. Những thành tích ấn tượng tại các kỳ SEA Games, ASIAD và Thế vận hội Olympic đã đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc của thể thao thành tích cao Việt Nam, đưa hình ảnh, đất nước, con người Việt Nam đến gần hơn với bạn bè trong châu lục và thế giới.
Đặc biệt, việc đăng cai tổ chức thành công Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 22 năm 2003, Đại hội Thể thao Châu Á trong nhà lần thứ 3 năm 2009, Đại hội thể thao Bãi biển châu Á lần thứ 5 năm 2016, Đại hội thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 năm 2022 và nhiều sự kiện thể thao quốc tế quan trọng khác đã khẳng định bước trưởng thành vượt bậc của thể thao Việt Nam cả về chuyên môn lẫn năng lực tổ chức, góp phần nâng cao vị thế đất nước trên trường quốc tế.
PV: Trên hành trình 80 năm ấy, theo ông đâu là những “cột mốc vàng” đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc về trình độ và bản lĩnh quốc tế?
PGS.TS, Cục trưởng Nguyễn Danh Hoàng Việt: Đó là một hành trình đầy gian nan nhưng vô cùng hãnh diện. Có những thời khắc mà thể thao đã vượt ra khỏi khuôn khổ của những tấm huy chương, trở thành niềm tự hào dân tộc. Đầu tiên phải kể đến năm 1980, khi đoàn Thể thao Việt Nam lần đầu tiên tham dự Thế vận hội mùa hè tại Moscow dưới màu cờ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thống nhất.
Tiếp đó là năm 1989, lần đầu tiên Thể thao Việt Nam tham dự đấu trường SEA Games. Đó không chỉ là những dấu mốc thể thao đơn thuần, mà còn là những bước đi có ý nghĩa chiến lược trong tiến trình hội nhập quốc tế của đất nước, mở ra giai đoạn hội nhập sâu rộng của Thể thao Việt Nam với khu vực và thế giới.
Và tất nhiên, dấu mốc không thể không nhắc đến đó là những khoảnh khắc làm rung động hàng triệu trái tim người Việt Nam - tấm huy chương vàng Olympic lịch sử của xạ thủ Hoàng Xuân Vinh năm 2016 như một lời khẳng định cho ý chí kiên cường của người Việt. Cùng với đó, những lần đoàn Thể thao Việt Nam dẫn đầu toàn đoàn tại các kỳ SEA Games đã khẳng định vị thế hàng đầu của Thể thao Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á, sẵn sàng cạnh tranh ở những sân chơi lớn hơn.
PV: Bên cạnh những "quả ngọt", Thể thao Việt Nam cũng đang đứng trước những áp lực không nhỏ khi thể thao thế giới đang chuyển đổi với tốc độ "vũ bão" nhờ công nghệ. Ông đánh giá thế nào về những rào cản hiện nay?
PGS.TS, Cục trưởng Nguyễn Danh Hoàng Việt: Đúng là chúng ta đang ở trong một giai đoạn mà thời cơ và thách thức đan xen quyết liệt. Về thuận lợi, Thể thao Việt Nam nhận được sự quan tâm đặc biệt, sát sao của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Sự ổn định về chính trị và tăng trưởng kinh tế là “bệ phóng” để chúng ta tăng cường đầu tư cho hạ tầng thể thao. Quá trình hội nhập giúp chúng ta dễ dàng tiếp cận với các chuyên gia hàng đầu và công nghệ phân tích hiệu suất vận động viên hiện đại.
Tuy nhiên, nhìn thẳng vào thực tế, khó khăn vẫn còn rất lớn. Sự phát triển của thể thao đỉnh cao thế giới hiện nay không chỉ là cuộc đấu giữa các vận động viên, mà là cuộc đua về khoa học - công nghệ, y học thể thao và dữ liệu lớn (Big Data). Nguồn lực đầu tư của chúng ta dù đã tăng nhưng vẫn còn khiêm tốn so với các cường quốc trong khu vực và châu lục. Hệ thống cơ sở vật chất, sân bãi tập luyện tại nhiều nơi chưa đồng bộ, chưa đáp ứng được yêu cầu của các môn thể thao đòi hỏi kỹ thuật cao.
Bên cạnh đó, công tác đào tạo tài năng trẻ và hệ thống thi đấu chuyên nghiệp vẫn cần những cú hích mạnh mẽ hơn để tạo ra sự liên kết chặt chẽ từ thể thao phong trào đến thể thao đỉnh cao.
Có thể nói, thời cơ và thách thức đang song hành. Vấn đề đặt ra là phải tận dụng tốt cơ hội, chủ động đổi mới tư duy, hoàn thiện cơ chế chính sách và nâng cao chất lượng đào tạo, từ đó tạo bước phát triển bền vững, đưa Thể thao Việt Nam tiến gần hơn tới trình độ châu lục và thế giới.
PV: Chiến lược phát triển Thể dục thể thao Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã được phê duyệt với những mục tiêu rất cụ thể, đặc biệt là Bóng đá. Cục trưởng có thể phác thảo rõ hơn lộ trình hiện thực hóa những "giấc mơ" này?
PGS.TS, Cục trưởng Nguyễn Danh Hoàng Việt: Chiến lược phát triển Thể dục thể thao Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được Chính phủ phê duyệt ngày 15/10/2024 là một dấu mốc quan trọng mang tính tổng thể để đưa Thể thao Việt Nam có những bước chuyển mình mạnh mẽ.
Đối với thể thao thành tích cao, quan điểm của ngành là đầu tư có trọng tâm, trọng điểm. Chúng ta sẽ không dàn trải nguồn lực vào quá nhiều môn mà tập trung vào những nhóm môn có khả năng tranh chấp huy chương thực tế tại ASIAD và Olympic. Ngành đang tích cực đẩy mạnh ứng dụng khoa học huấn luyện, phục hồi chức năng và đặc biệt là tăng cường xã hội hóa. Chúng tôi muốn thu hút các doanh nghiệp, các nguồn lực xã hội cùng đồng hành với nhà nước đầu tư đồng bộ phục vụ cho công tác huấn luyện, thi đấu thể thao theo tiêu chuẩn quốc tế.
Riêng với Bóng đá - môn Thể thao luôn nhận được sự kỳ vọng rất lớn của nhân dân, mục tiêu của chúng ta là đưa đội tuyển nam lọt vào tốp 10 và đội tuyển nữ lọt vào tốp 8 châu Á. Lộ trình đã được định hình rất rõ nét: Đội tuyển nam phải lọt vào vòng loại thứ ba World Cup 2030 và đặt quyết tâm cao nhất để góp mặt tại vòng chung kết FIFA World Cup 2034. Đây là những định hướng quan trọng nhằm nâng cao vị thế của Bóng đá Việt Nam trong khu vực và từng bước tiếp cận trình độ châu lục.
Để làm được điều này, chúng ta phải thực hiện tốt nhiều nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm. Trong đó, tập trung vào việc phát triển hệ thống đào tạo trẻ, nâng cao chất lượng các giải bóng đá chuyên nghiệp, tăng cường công tác tuyển chọn và đào tạo cầu thủ, đẩy mạnh hợp tác quốc tế, đồng thời thu hút nguồn lực xã hội để đầu tư cho bóng đá.
Hiện nay, Cục Thể dục thể thao Việt Nam đang phối hợp chặt chẽ với Liên đoàn Bóng đá Việt Nam triển khai các nội dung của Đề án. Chúng tôi tin rằng với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự đồng hành của doanh nghiệp cùng sự ủng hộ nhiệt thành của người hâm mộ, Bóng đá Việt Nam sẽ từng bước hiện thực hóa các mục tiêu đã đề ra, tiến gần hơn tới giấc mơ góp mặt tại Vòng chung kết FIFA World Cup.
PV: Nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống, Cục trưởng muốn gửi gắm thông điệp gì tới đội ngũ huấn luyện viên, vận động viên và những người đang miệt mài cống hiến cho ngành thể thao?
PGS.TS, Cục trưởng Nguyễn Danh Hoàng Việt: 80 năm là một chặng đường dài để tự hào, nhưng đồng thời cũng là một "điểm tựa" để chúng ta nhìn xa hơn, nghĩ lớn hơn. Tôi muốn nhắn nhủ tới các thế hệ vận động viên, huấn luyện viên rằng: Thể thao không chỉ là những con số trên bảng tổng sắp huy chương. Thể thao chính là "sức mạnh mềm" của quốc gia, là ngôn ngữ không biên giới để quảng bá hình ảnh con người Việt Nam tự cường, thân thiện và khát khao vươn lên.
Hãy tiếp tục hun đúc ý chí, lấy vinh quang của 80 năm lịch sử làm động lực trong mỗi giờ tập luyện, mỗi giây phút thi đấu. Khi chúng ta có một chiến lược đúng đắn, có sự đồng hành của cộng đồng và trên hết là tinh thần quyết tâm đủ lớn, tôi tin rằng không có đỉnh cao nào là không thể vượt qua. Thể thao Việt Nam sẽ vững vàng tiến bước, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng và Nhân dân.
PV: Trân trọng cảm ơn Cục trưởng về cuộc trò chuyện ý nghĩa này!
