Vượt khó nhờ tình yêu với trái bóng
Ông Lý Xuân Phú sinh năm 1953 ở thị trấn Chũ (nay là phường Chũ, tỉnh Bắc Ninh). Hồi còn nhỏ, ông Lý Xuân Phú đã say mê bóng đá, bóng chuyền, bóng bàn… Song không may, một cú ngã trên sân bóng khi đang học trường Sư phạm 10+3 Bắc Giang đã khiến ông bị chấn thương cột sống. Tiếp theo đó là những ngày điều trị không đúng phương pháp, lại nằm gối cao cho đỡ đau, dẫn đến tình trạng dính cột sống không thể khắc phục được nữa. Từ một chàng trai ngoài 20 tuổi cao tới 1m70 nặng 64kg, ông Phú phải mang tấm lưng còng rạp của một ông già, chỉ ngang với một bàn bóng.
Ông Phú kể lại, mình đã tuyệt vọng và bế tắc đến mức 15 năm liền không làm được gì. Hồi đó, ông đau đớn tới mức chỉ nằm không thôi, nằm trên giường rồi, vẫn phải kê thêm chiếc giường bạt nữa. Nhưng không thể cứ nằm mãi đến hết đời. Ông gắng gượng dần ngồi lên được, rồi ngồi trên ghế tập lại bóng bàn được. Càng tập càng ham mê trở lại. Rồi đứng được. Rồi di chuyển được. Nhờ vận động, bệnh tật thuyên giảm dần cùng với xương cốt cứng lên, ông bắt đầu chăm lo được cho cuộc sống của mình.
Ông Giám đốc Công ty vàng với gia tài huy chương đồ sộ
Năm 2000, ông Phú bắt đầu tập lại bóng bàn và thi đấu tại giải Thể thao Người khuyết tật tỉnh Bắc Giang. Năm 2001, lần đầu tiên tham gia thi đấu giải thể thao người khuyết tật toàn quốc ở Huế, ông Phú giành huy chương đồng nội dung đơn nam. Tại ASEAN Para games 2003, lần đầu tổ chức ở Việt Nam, ông Lý Xuân Phú giành 2 huy chương vàng ở nội dung đơn và đồng đội. Từ 2003 đến nay, ông Lý Xuân Phú luôn là nhà vô địch quốc gia, gần 20 năm liên tục tham dự các kỳ ASEAN Para games cùng Thể thao Người khuyết tật Việt Nam. Chỉ tính riêng đấu trường Para Games, ông đã giành được gần 30 huy chương các loại, trong đó có 10 huy chương vàng.
Có thể nói, ông Phú cũng là một trong những người giàu thành tích nhất ASEAN Para Games. Ngoài rất nhiều huy chương ở các giải trong nước, bảng vàng thành tích của ông trong hơn 25 năm thi đấu đỉnh cao còn có 1 huy chương bạc Giải Bóng bàn Người khuyết tật Mỹ mở rộng, 1 huy chương bạc tại một giải đấu ở Trung Đông, và 1 huy chương đồng tại Đại hội Thể thao Người khuyết tật châu Á (ASIAN Para Games).
Ngoài dành thời gian luyện tập thể thao hằng ngày, để mưu sinh, ông Lý Xuân Phú đã làm rất nhiều nghề. Vốn có đầu óc nhạy bén ngay từ đầu những năm 2000, ông Phú đã trở thành chủ một cửa hàng kinh doanh nức tiếng ở Bắc Giang. Hiện nay ở tuổi ngoài 70, ông vẫn làm Giám đốc điều hành Công ty TNHH Phú Quý chuyên kinh doanh vàng bạc. Nhiều năm nay, mỗi năm, ông luôn bỏ tiền cá nhân ít nhất 50 triệu đồng để ủng hộ trẻ em nghèo và người khuyết tật trên địa bàn tỉnh Bắc Giang (nay là Bắc Ninh), cũng như tích cực tham gia vào các hoạt động thiện nguyện.
Đầu tư cơ sở vật chất cho thể thao, truyền đam mê thể thao cho mọi người
Để có cơ sở vật chất tập luyện, ông Lý Xuân Phú đã đầu tư bàn bóng không chỉ cho mình và các con tập luyện mà còn phục vụ người dân trong vùng. Năm 2005, ông Phú đã quyết định làm một sân quần vợt “xịn” ngay tại nhà mình. Cắt và chuẩn bị một mặt bằng riêng tới 600m2, ông Phú lặn lội lên tận Hà Nội để tìm hiểu, rồi mời chuyên gia thiết kế, thi công về để đảm bảo có một công trình chuẩn quốc gia. Mất mấy tháng ròng chỉ tập trung vào “dự án lớn” này, đến cuối năm, sân quần vợt tư nhân - gia đình đầu tiên của tỉnh Bắc Giang chính thức được khai trương, với tổng vốn gần 1 tỷ đồng.
Có sân rồi, việc đầu tiên là ông Phú tiếp nhận ngay 20 thành viên của câu lạc bộ quần vợt huyện đến tập luyện, rồi bản thân mình cũng cố gắng học chơi. Kể từ đó, hễ ai thích quần vợt đều có thể đến sân Phú “gù” học và chơi, chỉ phải hỗ trợ gia đình tiền bóng, tiền điện, còn lại thì miễn phí.
Với câu lạc bộ bóng bàn đã có từ lâu trước đó, lại thêm câu lạc bộ quần vợt, gia đình ông Phú đã trở thành một mô hình xã hội hoá thể thao độc nhất vô nhị khi sở hữu tới 2 câu lạc bộ thể thao tư nhân tại gia.
Ông Lý Xuân Phú cho biết: “Nhiều năm trước đây, tôi dạy bóng cho người dân miễn phí tại nhà. Năm 2022, Nhà nước xây nhà văn hoá ở cạnh nhà, cơ sở vật chất đầy đủ và tốt hơn nên tôi chuyển sang đó tập luyện và dạy miễn phí cho các em nhỏ, thanh niên, người cao tuổi, khuyết tật. Trung bình ngày có khoảng khoảng 20 người đến tập. Ngoài dạy những kỹ năng cơ bản cho người mới tập, tôi còn dạy nâng cao, hỗ trợ cho người khuyết tật trong tỉnh để chuẩn bị tham gia các giải của tỉnh, toàn quốc”.
Nhiều năm qua, không chỉ tham gia tập và thi đấu, ông Lý Xuân Phú còn là huấn luyện viên cho đội tuyển thể thao người khuyết tật của tỉnh Bắc Giang cũ tham gia các giải thể thao người khuyết tật toàn quốc. Đối với những người khuyết tật khó khăn, ông Phú không chỉ hỗ trợ cho họ chỗ tập và còn hỗ trợ cả nơi ăn, ở để giúp họ có động lực thi đấu.
Hiện nay, dù đã ngoài 70 tuổi, ông Phú vẫn cần mẫn tập luyện bóng bàn 2 tiếng mỗi ngày để chuẩn bị cho Giải Bóng bàn Người khuyết tật toàn quốc năm 2026 được tổ chức ở Thái Nguyên. Ngoài thời gian tập luyện, ông còn tích cực huấn luyện cho các vận động viên của đội tuyển thể thao người khuyết tật tỉnh Bắc Ninh. Mục tiêu của ông Phú là giành 3 huy chương vàng ở các nội dung: đơn nam, đôi nam và đồng đội. Ông Phú có lẽ là vận động viên cao tuổi nhất tại giải thể thao người khuyết tật toàn quốc lần này.
Gia đình 3 thế hệ thể thao tiêu biểu
Chính từ sự đam mê, nhận thấy tác dụng của thể thao đối với sức khoẻ nên ông Phú tạo động lực cho các con tập thể thao từ nhỏ. Cả 3 người con của ông Phú, không chỉ biết chơi thể thao mà còn có thành tích đáng nể. Chị Lý Minh Hằng từng giành nhiều thành tích về thể thao học sinh của tỉnh. Anh Lý Thế Quý từng vô địch giải Bóng bàn toàn quốc. Đặc biệt là chị Lý Minh Hiền.
Nhận thấy tố chất của con gái, ông Phú thường xuyên cho Lý Minh Hiền tập luyện bóng bàn và đăng ký cho con tham gia các giải đấu. Sau này, Lý Minh Hiền bén duyên với quần vợt, rồi chuyển sang Pickleball - môn thể thao kết hợp giữa Tennis, Cầu lông và Bóng bàn. Dù không được đào tạo bài bản nhưng vận động viên Lý Minh Hiền luôn kiên trì tập luyện. Mỗi giải đấu với chị là một lần học hỏi, tìm ra điểm yếu của bản thân để khắc phục, của đối thủ để khai thác, tấn công.
Đến nay chị Hiền đã sở hữu hơn 70 huy chương, giải thưởng thể thao quốc gia, tỉnh và phong trào. Trong đó, nổi bật là 2 huy chương vàng tại Giải vô địch các câu lạc bộ Pickleball quốc gia năm 2025; vô địch tennis đôi nữ phong trào toàn quốc nhóm tuổi U45 năm 2023; 17 giải vô địch tennis tỉnh Bắc Giang; huy chương vàng Giải Bóng bàn học sinh, sinh viên toàn quốc năm 2002 cùng hàng chục giải thưởng khác.
Chính tình yêu thể thao từ ông và mẹ đã dần lan tỏa đến con trai chị Hiền - bé Phạm Quang An (sinh năm 2014) - tuy còn nhỏ tuổi nhưng đã có hơn 4 năm gắn bó, tập luyện bộ môn Cầu lông. Đến nay, Quang An đã có trong tay 1 huy chương vàng nội dung đôi nam nhóm tuổi U11, 1 huy chương đồng nội dung đôi nam nhóm tuổi U13 tại Giải vô địch Cầu lông các nhóm tuổi thiếu nhi Quốc gia năm 2024, 2025 và 1 huy chương bạc tại Giải Cầu lông thiếu niên, nhi đồng Trần Quốc Toản năm 2025.
Không chỉ đam mê thể thao, gia đình chị Hiền đã đầu tư xây dựng một tổ hợp thể thao khang trang trên diện tích đất của gia đình gồm: 2 sân cầu lông trong nhà, 4 sân pickleball có mái che, 3 sân pickleball ngoài trời và 1 nhà thi đấu bóng bàn với 2 bàn thi đấu. Không gian ấy không chỉ phục vụ cho nhu cầu tập luyện của chị và con chị mà còn trở thành sân chơi thu hút đông đảo học sinh, người dân trên địa bàn phường Chũ.
Có thể nói, gia đình ông Lý Xuân Phú không chỉ là một gia đình thể thao tiêu biểu mà còn góp sức đầu tư cơ sở vật chất, góp phần thúc đẩy phong trào thể thao của địa phương ngày một phát triển.
