Sinh năm 1981, Vũ Thành Tâm tốt nghiệp Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật TP.HCM năm 2005. Sau khi ra trường, anh từng làm thiết kế đồ họa cho nhiều doanh nghiệp như Catus, Graham Taylor Design hay Cà phê Trung Nguyên trong giai đoạn từ năm 2006 đến 2017. Sau đó, anh chuyển sang kinh doanh tự do. Tưởng như con đường hội họa đã khép lại, nhưng đại dịch Covid-19 trở thành bước ngoặt khiến anh nhìn lại chính mình. Những ngày ở nhà trong thời gian giãn cách đã giúp anh có thêm thời gian để suy ngẫm, cầu nguyện và cầm cọ trở lại.
Chia sẻ về triển lãm đầu tay, Vũ Thành Tâm cho biết đại dịch khiến anh cảm nhận sâu sắc hơn về sự hữu hạn của đời sống. Chính từ cảm giác ấy, anh càng trân quý những khoảnh khắc bình dị nơi thôn quê Việt Nam: một miền quê yên ả, sung túc và đậm chất Nam bộ. Những hình ảnh rất đỗi quen thuộc như bến thuyền, dây mướp, bó rơm, buồng chuối hay hoa súng tím đã trở thành chất liệu cảm xúc để anh theo đuổi hội họa màu nước suốt bốn năm qua.
Họa sĩ Hồ Hưng - người bạn thân gắn bó với Vũ Thành Tâm hơn 2 thập niên - cho biết, anh xúc động khi nhận được thư mời triển lãm. Theo Hồ Hưng, cuộc sống từng khiến người bạn của mình phải tạm gác đam mê hội họa. Có thời gian hai người ít gặp nhau hơn, chỉ thỉnh thoảng Tâm hỏi mua vài tuýp màu hay ít giấy vẽ.
Vì thế, việc Vũ Thành Tâm tổ chức triển lãm cá nhân đầu tiên là điều khiến anh bất ngờ và hạnh phúc. Với Hồ Hưng, điều quan trọng không nằm ở chuyện tranh hay hay dở, mà là việc người nghệ sĩ cuối cùng cũng dám mở cánh cửa đam mê từng ấp ủ suốt hơn 20 năm.
Một người bạn học từ thuở nhỏ của Vũ Thành Tâm là Đoàn Hồng Phương cũng nhìn thấy ở anh sự bền bỉ hiếm có. Theo anh, từ những ngày tuổi trẻ cho đến hiện tại, Vũ Thành Tâm vẫn âm thầm vẽ với một thái độ điềm đạm và không phô trương. Tranh của anh mang vẻ bình dị, trầm tĩnh và chân thành, gợi lại những ký ức gần gũi của đời sống thường ngày. Với Đoàn Hồng Phương, hội họa đối với Vũ Thành Tâm không chỉ là sáng tạo mà còn là một hình thức chữa lành, giúp người nghệ sĩ tìm được sự bình yên nội tâm và lan tỏa cảm giác ấy đến người xem.
Con đường quay lại với hội họa của Vũ Thành Tâm cũng phản ánh thực trạng chung của nhiều người học mỹ thuật. Sau khoảng mười năm bươn chải với cuộc sống, số người còn có thể vẽ toàn thời gian thường rất ít. Nhiều người chỉ còn cầm cọ vào cuối tuần, hoặc chỉ tham gia vài sự kiện triển lãm theo dịp. Phần lớn bị cuốn vào áp lực mưu sinh và dần rời xa nghệ thuật. Vũ Thành Tâm cũng từng như vậy. Thế nhưng sau tuổi bốn mươi, anh quyết định thay đổi bằng cách dành thời gian cố định mỗi tuần cho việc vẽ tranh màu nước. Điều tưởng chừng đơn giản ấy thực ra lại là lựa chọn không dễ dàng trong đời sống hiện đại.
Giám tuyển Lý Đợi nhận xét rằng tranh của Vũ Thành Tâm tuy chưa thật sự hoàn thiện về mặt kỹ thuật, nhưng chứa đựng sự chân thành và tiến bộ rõ rệt. Theo ông, tranh của Tâm ghi lại những hồn quê còn sót lại nơi vùng ven Gia Định giữa quá trình đô thị hóa mạnh mẽ. Những hình ảnh đời thường như gà mái ấp trứng, rổ khế mới hái hay bó rơm khô có thể vài năm nữa sẽ biến mất khỏi đời sống thực tế. Ngoài đề tài quê nhà, Vũ Thành Tâm còn vẽ những người thân yêu, những sinh hoạt thường nhật và cả các biểu tượng tôn giáo.
Nhà nghiên cứu mỹ thuật Quách Cường lại nhìn thấy trong tranh Vũ Thành Tâm cái “tình” chân chất của người Nam bộ. Các gam màu xanh lá, vàng rơm, nâu đất hay xám tím được xử lý nhẹ nhàng, tạo nên cảm giác mềm mại và hoài niệm đặc trưng của miền Tây Nam bộ.
“Non nước thanh bình” vì thế không chỉ là một triển lãm hội họa, mà còn là câu chuyện về sự trở về với chính mình. Sau nhiều năm bị cuộc sống cuốn đi, Vũ Thành Tâm đã chọn mở lại cánh cửa từng khép kín của đam mê.
Hành trình ấy có thể vẫn còn nhiều thử thách, nhưng chính sự chân thành, bền bỉ và tình yêu dành cho đời sống bình dị đã tạo nên giá trị riêng trong tranh của anh. Với giới mỹ thuật và công chúng yêu hội họa, cái tên Vũ Thành Tâm giờ đây không còn chỉ là một cái tên phổ biến của thời hậu chiến, mà đang dần trở thành một dấu ấn nghệ thuật mang bản sắc riêng.
