Điểm đột phá của Kế hoạch 454/KH-UBND là chuyển từ “quản lý hoạt động thể thao” sang “quản trị, kiến tạo và phát triển hệ sinh thái thể thao đồng bộ”, qua đó biến thể thao thành động lực cho sức khỏe cộng đồng, thành tích quốc tế, du lịch và kinh tế đô thị.
Không chỉ là những con số về tỷ lệ người tập
Điểm đáng chú ý nhất trong Kế hoạch triển khai Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 trên địa bàn Đà Nẵng nằm ở sự thay đổi trong tư duy phát triển.
Thành phố xác định rõ mục tiêu chuyển từ quản lý hoạt động thể thao sang quản trị, kiến tạo và phát triển hệ sinh thái thể thao đồng bộ. Thể thao vì thế không còn được tiếp cận như một lĩnh vực hoạt động đơn ngành, mà gắn trực tiếp với xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, nâng cao chất lượng cuộc sống, phát triển nguồn nhân lực, du lịch, dịch vụ và kinh tế thể thao.
| MỤC TIÊU “XÃ HỘI VẬN ĐỘNG” ĐẾN 2030 • Trên 42% dân số tập luyện thể dục, thể thao thường xuyên. • Trên 33% hộ gia đình đạt tiêu chí gia đình thể thao. • 100% học sinh, sinh viên đạt chuẩn về tiêu chuẩn rèn luyện thân thể. • 100% cơ sở giáo dục phổ thông có câu lạc bộ thể dục, thể thao. • Hướng tới hình thành thói quen vận động thường xuyên trong Nhân dân. |
Đó là cách Đà Nẵng cụ thể hóa khái niệm “xã hội vận động” - nơi mỗi người dân lựa chọn ít nhất một môn thể thao phù hợp để tập luyện thường xuyên.
Mục tiêu trên 42% dân số tập luyện thường xuyên và trên 33% gia đình thể thao vì thế không chỉ mang ý nghĩa thống kê. Phía sau những tỷ lệ này là yêu cầu mở rộng không gian vận động, tăng khả năng tiếp cận các dịch vụ thể thao và đưa rèn luyện thân thể trở thành một phần của đời sống thường nhật.
Đặc biệt, thể thao học đường được đặt ở vị trí nền tảng. Thành phố định hướng phát triển trường học không chỉ phục vụ dạy học và giáo dục thể chất, mà từng bước trở thành “thiết chế văn hóa, thể thao của cộng đồng”, khai thác cơ sở vật chất ngoài giờ học để phục vụ người dân tại khu dân cư.
Đây là mắt xích có ý nghĩa lâu dài: thể thao quần chúng tạo nền tảng, trường học tạo nguồn năng khiếu, còn hệ thống đào tạo chuyên sâu tiếp tục nâng những tài năng ấy lên sân chơi thành tích cao.
1.000 vận động viên và bài toán vươn ra đấu trường Olympic
Nếu “xã hội vận động” là nền móng, thể thao thành tích cao chính là mũi nhọn mà Đà Nẵng muốn tạo khác biệt.
Thành phố đặt mục tiêu hoàn thiện hệ thống tuyển chọn, đào tạo, huấn luyện 1.000 vận động viên chuyên nghiệp, không bao gồm các tuyến bóng đá trẻ; phấn đấu giành trên 250 huy chương vàng giải quốc gia mỗi năm. Đáng chú ý, Đà Nẵng hướng tới mục tiêu có 8-10 vận động viên tham dự ASIAD năm 2030 và 2-3 vận động viên tham dự Olympic năm 2032.
Vị thế, tại đấu trường trong nước cũng được lượng hóa: phấn đấu xếp hạng 7-8 tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026 và vươn lên nhóm 5-7 tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ XI năm 2030.
| MŨI NHỌN THÀNH TÍCH CAO Nhóm môn Olympic, ASIAD: Bơi, Điền kinh, Cử tạ, Taekwondo, Karate, Đua thuyền, Bắn súng, Bắn cung, Đấu kiếm. Nhóm thể thao biển: Sailing, Rowing, Bóng chuyền, Bóng ném, Bóng đá, Vật, Triathlon. |
Thành phố ưu tiên đào tạo chuyên sâu theo nội dung, hạng cân, cự ly, nhằm tạo nguồn vận động viên xuất sắc cho đội tuyển quốc gia, hướng tới ASIAD và Olympic.
Việc lựa chọn nhóm môn này cho thấy, Đà Nẵng muốn đồng thời khai thác 2 lợi thế: năng lực phát triển các môn Olympic truyền thống và tiềm năng đặc thù của một đô thị biển.
Nhưng để biến mục tiêu thành thành tích, một nền thể thao hiện đại không thể chỉ dựa vào ý chí của vận động viên. Đó phải là câu chuyện của hạ tầng, khoa học thể thao, y học thể thao, dinh dưỡng, phân tích kỹ thuật và đào tạo chuyên gia.
Vì thế, Kế hoạch dành một phần quan trọng cho hệ thống thiết chế cấp thành phố.
Tại Khu Liên hợp Thể thao Hòa Xuân, thành phố dự kiến hoàn thiện các hạng mục đã được phê duyệt và nâng quy mô sân vận động lên từ 60.000 chỗ ngồi trở lên, thay cho quy mô 40.000 chỗ trong quy hoạch trước đó. Khu vực này đồng thời được định hướng phát triển sân tập và thi đấu Quần vợt, Pickleball và các hạng mục thể thao dưới nước.
Cùng với Hòa Xuân là định hướng xây dựng Khu Liên hợp thể thao dưới nước và đua thuyền, Trung tâm Thể thao biển tại khu vực phù hợp phía nam thành phố; đồng thời đầu tư Trung tâm Khoa học - Y học Thể thao và Bảo tàng số Thể dục thể thao thành phố.
Không gian phát triển còn được mở rộng tới xã Thăng An với Tổ hợp thể thao và giải trí quốc tế; xã Hòa Tiến với Câu lạc bộ Đua thuyền Đồng Nghệ; các xã phía Tây với Dự án Trường đua ngựa; và Cung Thể thao Tiên Sơn, phường Hòa Cường với Bảo tàng số thể dục thể thao thành phố.
Đáng chú ý, Khu Liên hợp thể thao bãi biển tại phường Quảng Phú cũng được định hướng đầu tư thành một tổ hợp đồng bộ, phục vụ các hoạt động và sự kiện thể thao quy mô quốc gia, quốc tế.
Như vậy, Đà Nẵng đang hình dung một mạng lưới thể thao mới: Hòa Xuân là hạt nhân lớn, Tiên Sơn tiếp tục phát huy vai trò thiết chế trung tâm, trong khi Quảng Phú, Thăng An, Hòa Tiến và các khu vực phía Tây mở rộng không gian thể thao chuyên biệt.
Từ một giải đấu đến chuỗi giá trị kinh tế
Đây có lẽ là phần thể hiện rõ nhất sự thay đổi trong tư duy của Đà Nẵng: thể thao không chỉ tiêu tiền ngân sách, thể thao còn có thể tạo ra thị trường và dòng tiền cho đô thị.
Kế hoạch xác định việc kiến tạo môi trường thuận lợi để các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân đầu tư, xây dựng, khai thác và kinh doanh dịch vụ thể thao là một nhiệm vụ quan trọng. Thành phố đồng thời khuyến khích xã hội hóa, hợp tác công - tư và các nguồn lực hợp pháp khác.
| ĐÍCH ĐẾN “THÀNH PHỐ SỰ KIỆN THỂ THAO QUỐC TẾ” • Hiện tổ chức khoảng 5-8 giải thể thao quốc tế/sự kiện thể thao biển quốc tế mỗi năm. • Đến năm 2030 nâng lên 10-12 sự kiện/năm. • Có ít nhất 2-3 giải, sự kiện thể thao được xếp hạng cao ở châu Á hoặc thế giới. • Duy trì và nâng tầm IRONMAN toàn phần và Marathon quốc tế Đà Nẵng. • Phát triển thể thao biển, thể thao hàng không, thể thao mạo hiểm và thể thao điện tử gắn với du lịch, dịch vụ, công nghiệp phần mềm và kinh tế số. |
Một giải chạy quốc tế không chỉ tạo ra thành tích thể thao. Đó còn là hàng nghìn lượt khách lưu trú, sử dụng dịch vụ, trải nghiệm du lịch và lan tỏa hình ảnh điểm đến.
Tương tự, một sự kiện Ironman hay một giải thể thao biển quốc tế có thể biến đường bờ biển, cảnh quan đô thị và hệ thống dịch vụ của Đà Nẵng thành một “sân khấu” quảng bá thành phố.
Đó là lý do mục tiêu tăng từ 5-8 lên 10-12 sự kiện quốc tế mỗi năm có ý nghĩa vượt ra ngoài ngành Thể thao. Nó đặt Đà Nẵng vào cuộc cạnh tranh về thương hiệu sự kiện, một thị trường mà các đô thị du lịch trên thế giới đang khai thác ngày càng mạnh.
Cùng với đó là sự mở rộng nhanh của những lĩnh vực mới như: Pickleball, Thể thao Điện tử, Thể thao Mạo hiểm, Thể thao Hàng không, Đua thuyền, Cưỡi ngựa... Không gian kinh tế thể thao vì thế được mở rộng từ sân đấu truyền thống sang một hệ sinh thái dịch vụ đa dạng.
Điểm mấu chốt vẫn là cách huy động nguồn lực. Thành phố không đặt toàn bộ gánh nặng đầu tư lên ngân sách, mà chủ trương huy động nguồn vốn xã hội hóa, hợp tác công - tư (PPP) và các nguồn vốn hợp pháp khác.
2045: Khi thể thao trở thành trụ cột kinh tế
Nếu mục tiêu đến năm 2030 là tạo bước chuyển thì tầm nhìn 2045 chính là phép thử về sức bền của chiến lược.
Đà Nẵng đặt mục tiêu trở thành một trong 4 trung tâm thể thao hàng đầu cả nước, thường xuyên có vận động viên tham dự và phấn đấu giành huy chương Olympic, ASIAD; bóng đá nam nằm trong tốp đầu toàn quốc.
Ở cấp cơ sở, 100% xã, phường được định hướng có đủ 3 công trình thể thao cơ bản. Hoạt động điều hành chuyên môn sẽ từng bước chuyển giao phần lớn cho các tổ chức hội về thể dục, thể thao, qua đó thúc đẩy xã hội hóa và nâng cao tính chuyên nghiệp.
Quan trọng nhất, thị trường thể thao được kỳ vọng phát triển mạnh, kinh tế thể thao đạt mức tăng trưởng cao hằng năm và trở thành một trong những trụ cột kinh tế quan trọng của thành phố.
Từ một chính sách thể thao, Đà Nẵng đang đặt ra một bài toán phát triển đô thị rộng hơn: làm thế nào để mỗi người dân vận động nhiều hơn, mỗi tài năng được đào tạo tốt hơn, mỗi công trình được khai thác hiệu quả hơn và mỗi sự kiện thể thao tạo ra nhiều giá trị kinh tế hơn.
Nếu những mục tiêu ấy được triển khai đồng bộ, thể thao sẽ không còn là một “mảng việc” riêng của ngành văn hóa, thể thao và du lịch. Nó sẽ trở thành một thành tố trong năng lực cạnh tranh của thành phố.
Và khi ấy, danh xưng “Thành phố sự kiện thể thao quốc tế” không chỉ là khẩu hiệu. Đó sẽ là thương hiệu được tạo dựng bằng những giải đấu tầm vóc, những vận động viên đẳng cấp, một hệ thống hạ tầng hiện đại và quan trọng nhất - một cộng đồng thực sự có thói quen vận động.
