Nhân dịp kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (1925-2026), 80 năm Báo Việt Nam Khỏe (1946-2026), Thethaovietnamplus.vn xin đăng toàn văn bài viết “Nhớ mãi các thế hệ lãnh đạo Báo Thể dục thể thao” của nhà báo lão thành Trương Xuân Hùng - một cây bút có nhiều năm công tác tại Báo Thể thao Việt Nam.
Lời kêu gọi thiêng liêng của Người đăng trên Báo Cứu quốc số 119 ngày 27/3/1946, trên Báo Việt Nam khỏe ngày 30/3/1946; Lời hô hào ấy âm vang: Tại hội trường Hội nghị Thể dục thể thao toàn quốc lần thứ Nhất họp tại Hà Nội trong 3 ngày đầu tháng 4/1946 và trong Lễ phát động “Ngày Thanh niên vận động” trước hàng vạn người trên sân Hàng Đẫy tối 26/5/1946…
Báo Việt Nam Khỏe phát hành được 30 số thì thực dân Pháp trở lại xâm lược nước ta. Sự kiện toàn quốc kháng chiến ngày 19/12/1946, cũng như các cơ quan Trung ương, Bộ Quốc gia Giáo dục tản cư lên Phú Thọ và năm 1947, cuộc kháng chiến chống Pháp bước vào thời kỳ cam go, gian khổ. Nha Thể dục Trung ương do nguyên Bộ trưởng Thanh niên Dương Đức Hiền làm Giám đốc phải chuyển tình thế hoạt động. Tất cả cán bộ, huấn luyện viên được cử về triển khai công tác thể dục thể thao tại các Quân khu, các đơn vị chiến đấu. Báo Việt Nam Khỏe tạm dừng phát hành.
Sau chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, Hiệp định Genève chấm dứt chiến tranh, khôi phục hòa bình ở Đông Dương, Thể dục thể thao tái thành lập mang tên Ban Thể dục thể thao Trung ương. Ba năm hàn gắn vết thương chiến tranh (1955-1957), đầu năm 1956, ngày 29/4/1957, Nhà nước có Quyết định số 14/TTg cho phép xuất bản tờ Báo Thể dục thể thao - cơ quan ngôn luận, là tiếng nói, tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, huấn luyện viên, vận động viên, người hâm mộ cả nước.
Báo Thể dục thể thao ra mắt bạn đọc sáng thứ Sáu, ngày 16/6/1957. Thời gian đầu, tờ báo mới chỉ có 5 thành viên rồi được tăng cường lên 8 cán bộ. Chủ nhiệm là ông Vương Bích Vượng - Ủy viên Thường trực Ban Thể dục thể thao Trung ương. Ông Đàm Vệ Chính - cán bộ miền Nam tập kết được cử giữ vai trò chủ bút. Tờ báo có các chức năng nhiệm vụ: Tuyên truyền, cổ vũ phong trào; Tổ chức và Hướng dẫn cách tập luyện cho các tầng lớp nhân dân; Chú trọng động viên giới trẻ đến với các môn thể thao Olympic…
Sang đầu năm 1960, Ủy ban Thể dục thể thao ra đời thay cho Ban Thể dục thể thao Trung ương, Chính phủ cử Trung tướng Hoàng Văn Thái kiêm chức Chủ nhiệm cùng hơn 200 cán bộ, đông nhất là các sĩ quan từ Quân đội được điều về giữ trọng trách các vụ chuyên môn, các bộ môn thể thao. Báo Thể dục thể thao cũng nằm trong không khí hân hoan tưng bừng đó.
Ban Biên tập báo hoàn chỉnh: Ngoài Chủ nhiệm Vương Bích Vượng, Chủ bút Đàm Vệ Chính, Đại úy, Nhà báo Quân đội Nguyễn Thế Hào được cử giữ chức Tổng Biên tập, Thư ký tòa soạn là nhà báo - cựu vận động viên vô địch nhảy cao Đông Dương Lê Bách (Nguyễn Đồng); Trưởng phòng Trị sự là Thượng úy Vũ Đình Thành; Tổ Phóng viên gồm có: Thượng úy Lê Đại Lịch và Nhà văn quân đội Phù Thăng cùng 8 phóng viên. Báo còn có các phòng chức năng: Kế toán, Văn thư, Bạn đọc, Phát hành, Họa sĩ trình bày báo, Phóng viên ảnh.
Cuối năm 1964, Nhà báo Trần Can được điều động về và giữ chức Trưởng Ban Thư ký tòa soạn.
Năm 1980, Báo phát triển khá mạnh mẽ. Ngoài Tổng Biên tập Nguyễn Thế Hào, Báo có 3 Phó Tổng Biên tập: Trần Can, Nguyễn Hùng Cường và Hoàng Kim. Năm 1989, ông Hào nghỉ hưu, ông Trần Can được đề bạt giữ chức Tổng Biên tập và Phó Tổng Biên tập là nhà báo Nguyễn Hùng.
Năm 1996: Phó Tổng biên tập Nguyễn Hùng được giao Phụ trách báo. Năm 1997, ông Lê Trọng Khoan được điều về làm Tổng Biên tập. Năm 1998, Nguyễn Hùng nhận trọng trách Quyền Tổng Biên tập và có 3 Phó Tổng Biên tập gồm: Nguyễn Trọng Hỷ, Hoàng Dự, Phạm Xuân Anh.
Từ năm 2000-2005: Ông Hoàng Dự làm Tổng Biên tập. Các Phó Tổng Biên tập gồm: Lê Ngọc Phúc, Phạm Xuân Anh và Lê Thanh Tùng.
Trong 60 năm hình thành và phát triển, tờ báo đã hoàn thành trọng trách là cơ quan truyên truyền, động viên, cổ vũ, hướng dẫn… phong trào thể dục thể thao rộng khắp tới nhân dân cả nước từ Bắc chí Nam, từ đồng bằng lên đến miền núi Tây Bắc, Việt Bắc, Tây Nguyên, miền cực Tây Nam Bộ…
Chỉ trong 3 năm đầu, tờ báo đã triển khai thành công các cuộc vận động chính trị của Ban Thể dục thể thao Trung ương như: Cuộc vận động Thể dục vệ sinh từ các mùa Xuân năm 1957, 1958…; Cuộc vận động “Chạy về thăm quê Bác Nghệ An”, “Chạy vì Miền Nam ruột thịt”; hưởng ứng các cuộc chạy hữu nghị rèn luyện thân thể Matxcơva (Liên Xô), Berlin (CHDC Đức), Praha (Tiệp Khắc)… Đây cũng là khởi nguồn của cuộc vận động chạy Việt dã phát động rộng khắp toàn miền Bắc - Giải chạy Marathon mang tên Báo Tiền phong, cơ quan Trung ương Đoàn Thanh niên cứu quốc Việt Nam từ năm 1958. Cuộc thi chạy đầu tiên này đã có mặt vận động viên chạy Marathon vô địch thế giới 42,125km Zatopec (Tiệp Khắc) sang dự và được Bác Hồ đón tiếp tại Phủ Chủ tịch.
Với khí thế của nhân dân miền Bắc bước vào thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961-1965), Báo Thể dục thể thao không chỉ xuất bản đúng kỳ, đúng ngày kịp phục vụ bạn đọc mà còn triển khai thành công các hoạt động mang tính xã hội sâu sắc: Phát động giải “Đi bộ thể thao”; Thi vui khỏe mùa xuân; Giải Điền kinh 5 môn Cúp Sư tử đồng, dành cho học sinh cấp 3 - nay là học sinh Trung học phổ thông; Trao giải “Phong cách thể thao xã hội chủ nghĩa” dành cho Giải Bóng đá hạng A toàn quốc hàng năm; Trao giải Bóng bàn “Các cây vợt xuất sắc toàn quốc” mang tên Báo Thể dục thể thao truyền thống…
Nếu mấy năm đầu phôi thai của Báo Thể dục thể thao, dù chỉ mới có rất ít người, thiếu cán bộ phụ trách, thiếu phóng viên, tuy vậy Báo Thể dục thể thao hồi bấy giờ đã là 1 trong 7 tờ báo có uy tín được đông đảo bạn đọc yêu quý. Ngoài các hoạt động chuyên môn, Báo còn có những hoạt động xã hội sôi động với các cuộc vận động nổi bật như: Rèn luyện thân thể theo tiêu chuẩn, lấy Bằng cấp 1 và Bằng cấp 2; “Thi đua xây dựng các tập thể và cá nhân điển hình tiên tiến xuất sắc Thể dục thể thao cấp huyện, cấp xã; Phong trào 5 môn Yêu nước chống Mỹ: Chạy - Nhảy - Bơi - Bắn - Võ hừng hực khắp nơi; Cuộc vận động hưởng ứng toàn dân biết bơi, đặc biệt dành cho thanh thiếu niên nhi đồng với “Ngày hội xuống nước” mùng 10/4 hàng năm, đã thu hút hàng triệu trẻ em nô nức tham gia đã thoát nạn mù bơi suốt các thập niên 60 đến tận những năm thập niên 80, 90 của thế kỷ trước. Tiếp đến là Cuộc vận động Thể dục vệ sinh hằng ngày, Thể dục giữa giờ sản xuất, giữa giờ học tập, làm việc… thành cao trào khắp toàn quốc (miền Bắc) cực kỳ sôi nổi.
Bên cạnh đó, Câu lạc bộ Sức khỏe ngoài trời dành cho người cao tuổi, phát triển mạnh mẽ từ miền núi Hà Giang, Cao Bằng, Lai Châu… đến Vĩnh Linh, Quảng Bình, Nghệ An, Thanh Hóa…
Từ khi Tổng cục Thể dục thể thao được thành lập năm 1971, Ban Biên tập Báo Thể dục thể thao vẫn duy trì cử phóng viên bám cơ sở tại các huyện, xã trọng điểm. Vai trò Tổng Biên tập Nguyễn Thể Hào và các Tổ Phóng viên, Trị sự, Quốc tế, Bạn đọc, Phát hành báo… vẫn duy trì chế độ làm báo với trách nhiệm cao, đạt hiệu quả rõ rệt.
Ngày 14/3/1990, Báo đổi tên thành Báo Thể thao Việt Nam. Với tinh thần mới, khí thế cùng phong cách mới và nhất là từ năm 1997, Ủy ban Thể dục thể thao tái thành lập, Báo Thể thao Việt Nam được tăng cường nhân sự, nhiều phóng viên trẻ có trình độ, có tinh thần trách nhiệm cao đã mang đến cho tờ báo của Ngành thêm nguồn năng lượng mới.
Tổng Biên tập Hoàng Dự và các Phó Tổng Biên tập Lê Ngọc Phúc, Lê Thanh Tùng, Lê Thị Hoàng Yến cùng lực lượng làm báo trẻ khỏe đã tạo nên sức bật mới cho Thể thao Việt Nam. Ngoài tờ Báo Thể thao Việt Nam phát hành hàng tuần đã có tờ Thể thao hàng ngày phát hành hàng vạn bản mỗi sáng. Ngoài trụ sở chính ở Hà Nội, cơ quan đại diện ở thành phố Hồ Chí Minh đã có từ sau năm 1976, Ban Biên tập Báo đã phát triển thêm cơ quan đại diện tại Tây Nguyên, Tây Nam Bộ, Nam Trung Bộ và Nghệ An, đồng thời in báo phát hành tại chỗ để kịp đáp ứng nhu cầu đọc báo của ban đọc.
Hơn 60 năm phát triển, trưởng thành của Báo Thể dục thể thao - Thể thao Việt Nam trải các thời Tổng Biên tập phụ trách: Chủ nhiệm báo thời kỳ 1957-1961: Vương Bích Vượng; Tổng Biên tập báo dài thời gian nhất: Nguyễn Thế Hào 1961-1989; Tổng Biên tập Trần Can 1989-1997; Tổng Biên tập Lê Trọng Khoan 1997-1998; Quyền Tổng Biên tập Nguyễn Hùng 1998-1999; Tổng Biên tập Hoàng Dự 2000-2016 và Tổng Biên tập Lê Thanh Tùng 2016-2020.
Báo Thể dục thể thao - Thể thao Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn vô vàn khó khăn để duy trì cho tờ báo tồn tại, để mang tiếng nói, hơi thở của phong trào thể dục thể thao đến với bạn đọc cả nước, đến với làng báo chí thể thao các nước xa gần, bạn bè quốc tế. Kết quả đó được khẳng định với các phần thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước trao tặng: Huân chương Độc lập hạng Ba, Huân chương Lao động hạng Nhất, hạng Nhì, hạng Ba cho tập thể cán bộ, phóng viên nhân viên tờ báo; Huân chương Lao động hạng Nhì cho Tổng Biên tập Nguyễn Thế Hào. Cán bộ, phóng viên còn được nhận nhiều huân chương Kháng chiến hạng Nhất, hạng Nhì, hạng Ba; Huy chương “Vì Sự nghiệp Báo chí”, Huy chương “Vì Sự nghiệp Thể dục thể thao”, Huy chương “Vì Thế hệ trẻ”… Bằng khen của các Hiệp hội Thể thao, các tổ chức đoàn thể…
Đó là công sức, là tấm lòng, là sự nhiệt tình với trách nhiệm cao nhất của người làm báo chí cách mạng của ngành Thể dục thể thao trong suốt 80 năm xây dựng và phát triển của Thể thao nước nhà.
