Với sự quan tâm, quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền, công tác quản lý, bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh đã có những chuyển biến tích cực. Nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của công tác bảo vệ môi trường trong cộng đồng được nâng cao. Công tác quản lý, kiểm soát các nguồn thải được tăng cường, chặt chẽ. Hạ tầng kỹ thuật về xử lý chất thải được chú trọng đầu tư.
Trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn hiện nay có 6 cơ sở làm dịch vụ xử lý chất thải rắn sinh hoạt gồm: Công ty TNHH Huy Hoàng, Công ty TNHH MTV Môi trường và dịch vụ thương mại Phúc Lộc, Công ty CP Thương mại dịch vụ Tân Minh, Công ty TNHH MTV Áo Xanh, Công ty TNHH Thành Linh, Hợp tác xã Tiến Đạt. Việc thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt chủ yếu được thực hiện tại khu vực đô thị. Tại các khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa việc thu gom và xử lý do các hộ gia đình hoặc các tổ đội thôn, tỷ lệ thu gom xử lý tại khu vực nông thôn khoảng 60%. Đối với chất thải rắn công nghiệp thông thường phát sinh không lớn, chủ yếu được tận dụng làm sản phẩm phụ (từ hoạt động các mỏ khai thác đá vôi). Lượng phát sinh chất thải rắn công nghiệp đáng kể nhất hiện nay là tro xỉ của Công ty Than Na Dương, được đổ thải tại bãi thải, thời gian qua tỉnh đã triển khai các hoạt động nghiên cứu sử dụng tro xỉ thải làm đường giao thông nông thôn, vật liệu san lấp. Đối với chất thải nguy hại, tổng khối lượng chất thải nguy hại phát sinh 297,491 tấn/năm, tổng khối lượng xử lý 287,484 tấn/năm, tỷ lệ chất thải nguy hại được xử lý 96,64%; tổng khối lượng chất thải y tế nguy hại phát sinh là 198,291 tấn/năm. Tổng khối lượng được xử lý là 193,284 tấn/năm (chiếm 97,45%). Chất thải y tế nguy hại được xử lý bằng mô hình cụm và thuê đơn vị có chức năng để xử lý. Công tác xử lý ô nhiễm, cải thiện chất lượng môi trường được thực hiện tốt đã góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân.
Việc bảo vệ môi trường di sản thiên nhiên, đa dạng sinh học được chú trọng triển khai. Tỉnh đã ban hành Quyết định phê duyệt Quy hoạch rừng đặc dụng tỉnh Lạng Sơn và Quy hoạch bảo tồn phát triển bền vững các khu rừng đặc dụng Mẫu Sơn, Bắc Sơn đến năm 2025, tầm nhìn đến 2030. Theo đó toàn tỉnh quy hoạch 03 khu rừng đặc dụng gồm Khu dự trữ thiên nhiên Hữu Liên, Khu bảo tồn loài - sinh cảnh Mẫu Sơn, Khu bảo tồn loài - sinh cảnh Bắc Sơn. Quy hoạch các phân khu chức năng trong các khu rừng đặc dụng tỉnh Lạng Sơn bao gồm phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, phân khu phục hồi sinh thái, phân khu dịch vụ hành chính. Đối với khu vực bảo vệ nghiêm ngặt của khu rừng đặc dụng, Ban quản lý và tổ chức được giao quản lý thực hiện các biện pháp, nghiêm cấm các hành vi nhằm bảo vệ nguyên vẹn hệ sinh thái tự nhiên. Các khu rừng đặc dụng đều được thực hiện quy hoạch, quản lý và phát triển vùng đệm (bao gồm vùng đệm trong và vùng đệm ngoài) với mục đích làm giảm sức ép đối với khu rừng đặc dụng và góp phần nâng cao ý thức về quản lý, bảo vệ và sử dụng rừng của người dân sống xung quanh khu rừng đặc dụng. Phát triển, mở rộng hệ thống di sản thiên nhiên, khu bảo tồn thiên nhiên và các danh hiệu quốc tế về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học. Năm 2022, thực hiện bảo tồn nguyên vẹn diện tích các Khu rừng đặc dụng theo Phương án quản lý bền vững rừng đặc dụng Hữu Liên, Mẫu Sơn và Bắc Sơn giai đoạn 2021-2030. Tăng cường công tác bảo tồn loài hoang dã nguy cấp, nguy hiếm, xây dựng phương án quản lý bền vững đối với khu vực rừng được giao quản lý, bảo vệ; triển khai kế hoạch quản lý, bảo vệ, phát triển rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên trong các khu rừng đặc dụng nhằm chấm dứt các hoạt động xâm hại đến các hệ sinh thái rừng, nâng cao hiệu quả bảo tồn và phát triển các quần thể động thực vật nguy cấp, quý, hiếm; triển khai các chương trình nghiên cứu khoa học đầu tư cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế xã hội kết hợp bảo tồn phát triển bền vững các khu rừng đặc dụng.
Đặc biệt, Lạng Sơn chú trọng đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao ý thức, trách nhiệm về bảo vệ môi trường của các cấp, các ngành, doanh nghiệp và mọi người dân. Công tác tuyên truyền, giáo dục về bảo vệ môi trường được các cấp ngành triển khai thường xuyên, kịp thời đã góp phần nâng cao nhận thức pháp luật về bảo vệ môi trường, ý thức trách nhiệm về bảo vệ môi trường trong các cấp chính quyền, tổ chức, cá nhân; triển khai, thực hiện những biện pháp, hành động thiết thực góp phần bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh. Triển khai tuyên truyền, hưởng ứng các sự kiện thường niên về bảo vệ môi trường, như: tuyên truyền, phổ biến công tác bảo tồn đa dạng sinh học trong dịp Tết Nguyên đán. Tuyên truyền tổ chức lễ hội xuân, tổ chức thu gom rác thải; tổ chức các hoạt động thuộc “Tháng hành động vì môi trường” hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới năm 2022; tuyên truyền biển, đảo năm 2022; hưởng ứng Ngày Đất ngập nước Thế giới năm 2022; hưởng ứng Giờ Trái đất năm 2022; hưởng hưởng ứng Ngày quốc tế Đa dạng sinh học năm 2022; tổ chức các hoạt động Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam và hưởng ứng Ngày Đại dương Thế giới năm 2022; hưởng ứng Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn,... bằng các hoạt động cụ thể như tổ chức chiến dịch ra quân làm vệ sinh môi trường, thu gom xử lý chất thải, rác thải; treo hàng trăm băng rôn, khẩu hiệu; phát hàng nghìn tơ rơi, tuyên tuyền lưu động trên loa phóng thanh.
Ngoài ra, tỉnh quan tâm đến yếu tố môi trường, phát triển kinh tế xanh, bền vững trong phát triển kinh tế. Xây dựng Kế hoạch triển khai Đề án “Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về phòng, chống rác thải nhựa giai đoạn 2021-2025” và trình UBND tỉnh chủ trương lập Đề án tuyên truyền, thí điểm mô hình thu gom, phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn trên địa bàn thành phố Lạng Sơn.
Là lực lượng tiên phong, nòng cốt trong các hoạt động bảo vệ môi trường, Tỉnh đoàn Lạng Sơn cũng đã hướng dẫn đoàn thanh niên các cấp chủ động nghiên cứu, lựa chọn triển khai hoạt động tình nguyện phù hợp với điều kiện đơn vị và thiết thực với địa phương, khu dân cư.Trong năm 2022, tại khu vực nông thôn, các đoàn viên thanh niên đã triển khai vệ sinh môi trường; trồng rừng, chăm sóc, bảo vệ rừng; thu gom, xử lý các điểm rác thải tự phát; tuyên truyền vận động người dân phân loại rác tại nguồn, thúc đẩy sử dụng chế phẩm sinh học trong xử lý phụ phẩm nông nghiệp; hỗ trợ xây dựng nhà tiêu hợp vệ sinh, di dời chuồng trại ra xa nơi ở.
Trong thời gian tới, các cấp, các ngành, các địa bàn, đơn vị cần tiếp tục đổi mới, đa dạng hóa công tác tuyên truyền, giáo dục, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân về ý thức, trách nhiệm về công tác bảo vệ môi trường. Nâng cao năng lực lãnh đạo của các cấp ủy, chính quyền, sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các cấp, các ngành, Mặt trận tổ quốc, các đoàn thể trong công tác bảo vệ môi trường. Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường. Huy động đa dạng hóa nguồn lực đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường. Tăng cường xã hội hóa hoạt động bảo vệ môi trường, đa dạng hóa đầu tư cho bảo vệ môi trường. Nâng cao chất lượng thẩm định về môi trường đối với các dự án đầu tư, ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường, công nghệ sạch vào các khu, cụm công nghiệp. Kết hợp hài hoà giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường, sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ đa dạng sinh học. Duy trì thực hiện hệ thống quan trắc, giám sát môi trường để phát hiện kịp thời các điểm ô nhiễm môi trường, có phương án khắc phục, xử lý.
