Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV) do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp cùng UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức.
Năm 2026 đánh dấu 40 năm công cuộc Đổi mới từ sau Đại hội đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VI, tháng 12/1986 - một bước ngoặt lịch sử đã tác động sâu sắc đến chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước Việt Nam.
Điện ảnh, với tư cách là một loại hình nghệ thuật, đã song hành cùng những chuyển động của đất nước qua từng giai đoạn, thể hiện rõ qua những đổi mới trong phong cách sáng tác, cách tiếp cận đề tài và điều kiện sản xuất…
Với định hướng tôn vinh và lan tỏa các giá trị di sản điện ảnh Việt Nam, DANAFF qua mỗi kỳ tổ chức đều lựa chọn những cách tiếp cận khác nhau, nhằm mang đến cho công chúng, giới làm nghề trong nước và quốc tế về những góc nhìn đa dạng về điện ảnh dân tộc.
Trong đó, điểm nhấn của Liên hoan năm nay là chương trình “Diện mạo Điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi mới” diễn ra từ 28/6 đến 4/7/2026 tại thành phố Đà Nẵng.
Tại chương trình, VFDA lựa chọn giới thiệu 17 bộ phim tiêu biểu, trải dài từ cuối thập niên 1980 đến những năm 2000.
Ở giai đoạn đầu Đổi mới (từ năm 1986 đến năm 1989), VFDA chọn giới thiệu những bộ phim tiêu biểu như: Thị trấn yên tĩnh (năm 1986), Thằng Bờm (năm 1987), Tướng về hưu (năm 1988), Gánh xiếc rong (năm 1988) phản ánh rõ nét sự chuyển mình trong tư duy sáng tạo của các nhà làm phim thời kỳ này. Một số phim truyện đã bước đầu rời khỏi lối tiếp cận minh họa hiện thực quen thuộc, chuyển sang cách nhìn giàu tính phát hiện hơn, chú ý đến những biến đổi trong đời sống xã hội và tâm thế con người thời kỳ chuyển đổi.
Bước sang thập niên 1990, điện ảnh Việt Nam tiếp tục tìm kiếm hướng đi mới và xu hướng hướng tới khán giả ngày càng rõ nét, kéo theo sự hình thành của một dòng phim giàu tính giải trí nhưng vẫn giữ được những yếu tố thẩm mỹ nhất định. Những tác phẩm được tuyển chọn chiếu như: Vị đắng tình yêu (năm 1990), Hãy tha thứ cho em (năm 1992).
Từ những năm 2000 trở đi, điện ảnh ghi nhận sự đa dạng về thể loại và phong cách,tiếp tục mở rộng biên độ phản ánh, cho thấy nỗ lực tiếp cận trực tiếp hơn với các vấn đề xã hội trong bối cảnh đổi thay. Bên cạnh đó, cho thấy những tìm tòi khác nhau về ngôn ngữ điện ảnh, từ việc tái hiện không gian văn hóa, lịch sử đến khám phá đời sống nội tâm cá nhân và dấu ấn tác giả bắt đầu được xác lập rõ hơn, đồng thời mở rộng khả năng biểu đạt của điện ảnh trong tương quan với các xu hướng khu vực và quốc tế.
Ngoài ra, còn phản ánh rõ nét sự tham gia của khu vực tư nhân, mở ra tiềm năng thị trường cho điện ảnh nội địa. Các phim tiêu biểu giai đoạn này được tuyển chọn giới thiệu gồm có: Thung lũng hoang vắng (năm 2001), Gái nhảy (năm 2002), Lưới trời (năm 2002), Mùa len trâu (năm 2004), Thời xa vắng (năm 2004), Dòng máu anh hùng (năm 2006), Chơi vơi (năm 2009), Cánh đồng bất tận (năm 2010), Bi, đừng sợ! (năm 2010), Đập cánh giữa không trung (năm 2014), Đảo của dân ngụ cư (năm 2017).
Các bộ phim này không chỉ mở rộng giới hạn biểu đạt mà còn từng bước đưa điện ảnh Việt Nam tham gia sâu hơn vào hệ thống liên hoan phim quốc tế, qua đó khẳng định một hướng đi dựa trên bản sắc và tiếng nói riêng của nhà làm phim.
Đặc biệt, trong 17 phim thuộc chương trình, có phim khi ra đời hoàn toàn được sử dụng để thực hiện nhiệm vụ chính trị, được sử dụng để nghiên cứu, chưa được chiếu thương mại. Vì vậy, đây là một cơ hội hiếm có để khán giả, những người yêu điện ảnh có dịp tiếp cận thêm nhiều dòng phim khác nhau, phong cách sáng tác khác nhau, nhóm vẫn đề, nội dung phản ánh đa dạng.
Bên cạnh các các suất chiếu phim, hoạt động giao lưu giữa nhà làm phim cùng khán giả, trong khuôn khổ chương trình còn diễn ra hội thảo “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm Đổi Mới” - một không gian trao đổi học thuật quy tụ các nhà làm phim, nhà nghiên cứu và chuyên gia trong nước và quốc tế.
Tại đây, các diễn giả cùng nhìn lại những chuyển biến quan trọng của điện ảnh Việt Nam qua từng giai đoạn, từ thay đổi trong tư duy sáng tác, cách tiếp cận hiện thực đến sự hình thành các khuynh hướng thẩm mỹ mới. Đồng thời, hội thảo cũng đặt ra những đối thoại đa chiều về vai trò và đóng góp của các thế hệ nhà làm phim trong việc định hình diện mạo điện ảnh Việt Nam thời kỳ Đổi mới, qua đó góp phần mở rộng góc nhìn và kết nối điện ảnh Việt Nam với bối cảnh khu vực và quốc tế.
VFDA và Ban Tổ chức DANAFF hy vọng mang tới cho quý khán giả những trải nghiệm tích cực, tươi mới cùng hồi ức thâm trầm khi thưởng thức Chương trình đặc biệt “Diện mạo Điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi mới”.
