Công văn nêu rõ, trong thời gian qua, triển khai Kế hoạch số 156-KH/BTGTW ngày 14 tháng 6 năm 2022 của Ban Tuyên giáo Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương), Bộ Thông tin và Truyền thông (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã ban hành Quyết định số 1418/QĐ-BTTTT ngày 22/7/2022 ban hành Tiêu chí nhận diện “báo hóa” tạp chí, “báo hóa” trang thông tin điện tử tổng hợp, “báo hóa” mạng xã hội và biểu hiện “tư nhân hóa” báo chí, đồng thời vào cuộc đồng bộ, quyết liệt nhằm chấn chỉnh, xử lý vi phạm trong hoạt động báo chí và đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Nhận thức của các cơ quan chủ quản và cơ quan báo chí được nâng cao, góp phần quan trọng trong việc giữ gìn môi trường thông tin lành mạnh, đúng pháp luật.
Qua công tác theo dõi, nắm bắt tình hình cho thấy hiện nay vẫn còn cơ quan tạp chí và phóng viên tác nghiệp hoạt động không đúng tôn chỉ, mục đích ghi trong giấy phép. Tình trạng tạp chí đưa tin, bài phản ánh các vấn đề ngoài chuyên ngành, lợi dụng danh nghĩa báo chí để gây sức ép hoặc phiền hà cho tổ chức, doanh nghiệp vẫn còn tiếp diễn, có trường hợp đã bị xử lý hình sự; làm ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của lực lượng báo chí.
Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thường trực Ban Bí thư về việc tăng cường giám sát, kiểm tra, chấn chỉnh, xử lý sai phạm của cơ quan báo chí, có giải pháp ngăn chặn kịp thời, hiệu quả tình trạng “báo hóa” tạp chí, “báo hóa” trang thông tin điện tử tổng hợp, “báo hóa” mạng xã hội, biểu hiện “tư nhân hóa” báo chí và xây dựng, đề xuất phương án, sắp xếp các tạp chí hiện nay, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị các cơ quan chủ quản tạp chí tập trung thực hiện tốt 3 nội dung:
Thứ nhất, tăng cường trách nhiệm của cơ quan chủ quản báo chí. Các cơ quan chủ quản cần bảo đảm điều kiện về nhân sự, cơ sở vật chất và tài chính để cơ quan tạp chí hoạt động đúng quy định trong giấy phép hoạt động báo chí và các quy định pháp luật; Xác định rõ trách nhiệm của cơ quan chủ quản, người đứng đầu cơ quan chủ quản và người đứng đầu cơ quan tạp chí trong việc bảo đảm hoạt động báo chí đúng tôn chỉ, mục đích, đúng định hướng.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị các cơ quan chủ quản chỉ đạo cơ quan tạp chí rà soát, bổ sung quy trình biên tập, kiểm duyệt, phân cấp, phần quyền trong việc xuất bản tin, bài theo hướng đảm bảo năng lực cá nhân và xác định rõ trách nhiệm cá nhân ở từng khâu nhằm tin, bài trên báo chí đúng định hướng, đúng tôn chỉ, mục đích và quy định pháp luật.
Thứ hai, thường xuyên kiểm tra hoạt động của cơ quan báo chí trực thuộc. Các cơ quan chủ quản cần thực hiện trách nhiệm theo quy định của Đảng, pháp luật về báo chí và các quy định có liên quan thường xuyên kiểm tra hoạt động của tạp chí trực thuộc. Định kỳ, 1 năm/1 lần, cơ quan chủ quản tạp chí báo cáo kết quả kiểm tra tạp chí trực thuộc gửi về Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (qua Cục Báo chí) trước ngày 20/12 của năm báo cáo để tổng hợp, theo dõi và xử lý theo quy định.
Trong đó, báo cáo tập trung vào các nội dung gồm: Số lượng tin, bài trong kỳ báo cáo; Việc đảm bảo lương và nhuận bút cho đội ngũ phóng viên; Việc thực hiện cấp giấy giới thiệu; Về hoạt động của văn phòng đại diện; Về hoạt động liên kết báo chí.
Thứ ba, đánh giá hoạt động các tạp chí phục vụ công tác sắp xếp, tinh gọn hệ thống cơ quan tạp chí. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị các cơ quan chủ quản tạp chí rà soát, đánh giá hoạt động của các tạp chí trực thuộc, tổng hợp, báo cáo kết quả gửi về Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (qua Cục Báo chí) trước ngày 15/8/2026 để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.
Các nội dung trong báo cáo tập trung vào việc triển khai thực hiện chủ trương của Đảng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí đối với các tạp chí trực thuộc; Kết quả đánh giá hoạt động của tạp chí trực thuộc theo các nội dung tại mục 2 công văn này, thời điểm tổng hợp số liệu, đánh giá từ 1/6/2025 đến 1/6/2026.
Trên cơ sở kết quả đánh giá hoạt động của tạp chí trực thuộc, các cơ quản chủ quản đề xuất phương án sắp xếp, tinh gọn đảm bảo hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới.
