9 tháng đầu năm 2023, với sự quan tâm, ủng hộ của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, sự nỗ lực, cố gắng của tập thể, sự tham mưu đúng, trúng và kịp thời, toàn Ngành đã bám sát và triển khai đồng bộ, có hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng, kết luận của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc, các Nghị quyết tại các phiên họp thường kỳ của Chính phủ; tập trung thực hiện chấn hưng, phát triển văn hóa Việt Nam.
Bộ đã chủ động xây dựng Kế hoạch, phối hợp “từ sớm”, “từ xa” với các địa phương trong công tác quản lý nhà nước, tổ chức các sự kiện lớn của Ngành theo hướng tập trung, trọng tâm, trọng điểm, có điểm nhấn và tạo sức lan tỏa lớn, kiên định mục tiêu xây dựng môi trường văn hóa tạo cơ sở thông qua hoạt động văn hóa nghệ thuật, lễ hội, thể thao và du lịch diễn ra sôi động trong cả nước, được Lãnh đạo Đảng, Nhà nước ghi nhận, đánh giá cao, được nhân dân đồng tỉnh, ủng hộ.
Tư duy từ “làm văn hóa” sang “quản lý nhà nước về văn hóa” được hình thành rõ nét. Công tác xây dựng thể chế được coi trọng, Bộ đã chủ động triển khai nghiên cứu xây dựng Luật Di sản văn hóa (sửa đổi); Xây dựng Hồ sơ lập đề nghị xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo; trình Chính phủ ban hành 3 Nghị định; 1 Nghị quyết; Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định Chương trình Tổng thể quốc gia phát triển văn hóa giai đoạn 2023-2025; Bộ trưởng ban hành theo thẩm quyền 10 Thông tư…
9 tháng đầu năm, trong bối cảnh có nhiều khó khăn song toàn ngành đã quyết tâm, nỗ lực, ghi dấu ấn thành công với chuỗi các hoạt động kỷ niệm: 80 năm Đề cương Văn hóa Việt Nam (1943-2023), 78 năm Ngày truyền thống Ngành Văn hóa (28/8/1945-28/8/2023) và hướng tới kỷ niệm Ngày Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945-2/9/2023), chương trình nghệ thuật “Bản hùng ca bất diệt” nhân dịp kỷ niệm 76 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2023) tại 2 điểm cầu Nghĩa trang Hàng Dương (Côn Đảo, Bà Rịa - Vũng Tàu) và Nghĩa trang liệt sĩ A1 (tỉnh Điện Biên).
Chuỗi chương trình, sự kiện này được lãnh đạo Đảng, Nhà nước ghi nhận, đánh giá cao, được các cấp các ngành phối hợp tổ chức thực hiện, các địa phương tích cực hưởng ứng, được tổ chức trang trọng, thiết thực, hiệu quả, có sức lan tỏa sâu rộng.
Thể thao tiếp tục đạt được những thành tích ấn tượng, SEA Games 32 tại Campuchia, đoàn Thể thao Việt Nam thi đấu xuất sắc vượt chỉ tiêu đề ra và lần đầu tiên giành được vị trí thứ Nhất toàn đoàn tại một kỳ SEA Games tổ chức tại nước bạn, khẳng định hình ảnh, vị thế của Việt Nam trong khu vực. Lần đầu tiên trong lịch sử, đội bóng đá nữ tham dự World Cup tại New Zealand, tạo một cú hích lớn cho bóng đá nữ nói riêng và tạo động lực cho thể thao Việt Nam nói chung. Công tác thể thao quần chúng được quan tâm, phát triển rộng khắp cả nước, bước đầu phát huy hiệu quả hoạt động của các Liên đoàn và Hiệp hội.
Sau Hội nghị Du lịch toàn quốc năm 2023, Bộ đã tập trung chỉ đạo các cơ quan chuyên môn phối hợp với các địa phương tổ chức nhiều sự kiện du lịch mang tính chất, quy mô toàn quốc, bước đầu đã phát huy các lĩnh vực văn hóa như: Điện ảnh - Triển lãm - Nghệ thuật biểu diễn để xây dựng thương hiệu du lịch, phối hợp với các Bộ, ngành (Bộ Công an, Bộ Ngoại giao) báo cáo Chính phủ trình Quốc hội tháo gỡ điểm nghẽn về visa trong việc đề xuất, sửa đổi, bổ sung Luật Xuất cảnh, nhập cảnh, qua đó tạo điều kiện thu hút khách du lịch quốc tế… các chỉ tiêu du lịch tăng trưởng đáng kể, kết quả 9 tháng đầu năm 2023, lượng khách quốc tế đến Việt Nam đạt hơn 8,8 triệu lượt, khách du lịch nội địa ước đạt 93,5 triệu lượt, tổng thu từ du lịch ước đạt 536,5 nghìn tỉ đồng.
Những dấu ấn thành công
Nhìn lại chặng đường kể từ Hội nghị Văn hóa toàn quốc năm 2021, Phó Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở Lương Đức Thắng cho rằng, lĩnh vực Văn hóa đã có sự phát triển mạnh mẽ với nhiều điểm sáng, đặc biệt đó là sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo Đảng, Nhà nước.
Ông Lương Đức Thắng nhấn mạnh: "Công tác hoàn thiện thể chế chính sách có thể xem là một điểm sáng của ngành Văn hóa khi được Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội dành sự quan tâm rất đặc biệt. Không chỉ tổ chức Hội thảo về thể chế chính sách và nguồn lực cho ngành, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cũng đã dành thời gian làm việc với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng của ngành".
Theo Phó Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, để thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ của ngành trong thời gian tới, bên cạnh việc tham mưu đề xuất Chính phủ, Quốc hội hoàn thiện hệ thống văn bản, chính sách về ngành thì cần phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan trong Bộ, giữa Bộ và các địa phương trên tinh thần như Bộ trưởng đã nhiều lần nhấn mạnh "Bộ mạnh thì Sở phải mạnh".
Trong lĩnh vực thể thao, Phó Cục trưởng Cục Thể dục thể thao Nguyễn Hồng Minh cho biết: trong 9 tháng qua, Cục đã hoàn thành công tác sắp xếp bộ máy, ban hành chức năng nhiệm vụ, cơ cấu tố chức. Cục cũng đã tham mưu tổng kết việc thực hiện Nghị quyết 08 của Trung ương để từ đó, trình cấp có thẩm quyền ban hành Chiến lược mới có tầm nhìn xa hơn. Cùng với thể thao quần chúng, lĩnh vực thể thao thành tích cao cũng giành được nhiều kết quả như: Đoàn Thể thao Việt Nam có thành tích ấn tượng tại SEA Games 32, Đội tuyển bóng đá nữ lần đầu tham dự World Cup… Thể thao Việt Nam cũng đang nỗ lực hết sức để đạt thành tích tốt nhất tại ASIAD 19; tập trung nguồn lực cho Olympic 2024 tại Paris… Tuy nhiên, ông Nguyễn Hồng Minh cũng cho rằng bên cạnh những kết quả đạt được, trong sự phát triển của Thể thao Việt Nam vẫn còn những tồn tại, hạn chế. Thể thao quần chúng tuy phát triển rộng, mạnh nhưng chủ yếu vẫn tập trung ở đô thị. Thể thao thành tích cao còn khoảng cách lớn so với các quốc gia trong châu lục. Vì vậy, trong thời gian tới, cần có kế hoạch với giải pháp mang tính tổng thể, dài hơi.
Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu cho biết: trong 9 tháng qua, toàn ngành nhận được sự quan tâm của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, thể hiện qua việc Thủ tướng chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc về du lịch năm 2023; Chính phủ ban hành Nghị quyết 82 về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu đẩy nhanh phục hồi, tăng tốc phát triển du lịch hiệu quả, bền vững. Nhờ triển khai hiệu quả các nhóm giải pháp mà trong 9 tháng đầu năm 2023, Việt Nam đã đón 8,8 triệu lượt, 93 triệu lượt khách nội địa, doanh thu đạt 536.000 tỉ đồng, đạt và vượt kế hoạch đề ra. Tuy nhiên, hoạt động du lịch vẫn chưa phục hồi hoàn toàn. Nhiều điểm đến như Phú Quốc, Nha Trang, Hạ Long… vẫn chưa phát triển như kỳ vọng. Sau đại dịch, xu hướng khách du lịch thay đổi, tổng cầu suy yếu, chi tiêu ít… Vì vậy, trong 3 tháng cuối năm, toàn ngành sẽ tập trung triển khai Nghị quyết 82, đi sâu vào các giải pháp thu hút khách quốc tế. Đồng thời, tham mưu tổ chức Hội nghị gặp gỡ doanh nghiệp du lịch để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc hiện nay, giúp cho du lịch sớm phục hồi một cách toàn diện.
Tìm giải pháp để tăng tốc về đích một cách toàn diện, hoàn thành nhiệm vụ được giao
Phát biểu tại buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng đề nghị các thủ trưởng cơ quan đơn vị thuộc Bộ không chỉ đánh giá về kết quả đạt được trong 9 tháng qua mà cần chỉ rõ các tồn tại của ngành để tập trung tháo gỡ.
Bộ trưởng nhấn mạnh: “Chúng ta cần nhìn nhận đâu là điểm sáng của ngành như đánh giá của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong Bức thư gửi cán bộ Ngành Văn hóa nhân 78 năm ngày truyền thống để động viên khích lệ trong toàn ngành có thêm những động lực, năng lượng tích cực, xung lực mới…”.
Bộ trưởng cũng đề nghị lãnh đạo các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ trên cơ sở bám sát 3 lĩnh vực của ngành để phân tích, tìm các giải pháp để tăng tốc về đích một cách toàn diện. "Như lĩnh vực Thể thao phải tham mưu như thế nào để đề nghị Trung ương sớm tổng kết Nghị quyết 08 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tạo bước phát triển mạnh mẽ về thể dục, thể thao sau hơn 10 năm thực hiện để đề xuất ban hành Chiến lược mới. Lĩnh vực Du lịch cần đề xuất giải pháp gì để thực hiện có hiệu quả Nghị quyết 82 của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu đẩy nhanh phục hồi, tăng tốc phát triển du lịch hiệu quả, bền vững, để Ngành Du lịch phục hồi một cách toàn diện, đạt được nhiều kết quả như kỳ vọng trong thời gian tới…", Bộ trưởng nói.
Tại Hội nghị, các Thứ trưởng đã phát biểu về lĩnh vực được phân công theo dõi. Theo đó, nhấn mạnh yêu cầu từ nay đến cuối năm, các đơn vị cần tiếp tục nỗ lực, tập trung cao độ để thực hiện, hoàn thành các nhiệm vụ được giao. Trong đó tập trung hoàn thiện hệ thống các văn bản pháp luật - nhiệm vụ quan trọng khẳng định vai trò quản lý Nhà nước của toàn ngành.
Phát biểu kết luận, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng đề nghị lãnh đạo các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ nghiêm túc tiếp thu các vấn đề mà các Thứ trưởng đã chỉ rõ tại Hội nghị.
Đánh giá về tình hình thực hiện nhiệm vụ 9 tháng qua, Bộ trưởng cho rằng toàn ngành đã nỗ lực, cố gắng đạt được nhiều kết quả, để lại nhiều dấu ấn, qua đó không ngừng nâng cao vị thế của Bộ. Ghi nhận sự cố gắng của tất cả đội ngũ cán bộ, Bộ trưởng cũng bày tỏ đồng tình với đánh giá điểm sáng về quảng bá văn hóa góp phần vào thành công hoạt động đối ngoại của lãnh đạo Đảng, Nhà nước.
Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, dù có nhiều nỗ lực, cố gắng nhưng phải thẳng thắn nhìn nhận, một số lĩnh vực vẫn còn chuyển biến chậm, chưa đạt yêu cầu đặt ra. Một số điểm vướng mắc dù đã phát hiện nhưng chưa được tháo gỡ kịp thời. Bộ trưởng yêu cầu thủ trưởng các đơn vị đề cao trách nhiệm, gương mẫu sáng tạo, giữ đoàn kết nội bộ để nỗ lực đưa công việc tăng tốc về đích nhanh nhất trong những tháng cuối năm. Phải nâng cao chất lượng công quản lý nhà nước, khắc phục tình trạng tham mưu "nửa vời", sự phối hợp không chặt chẽ; tập trung cho công tác tự thanh tra, tự kiểm tra.
Bộ trưởng đề nghị, về thể chế chính sách, cần tập trung tham mưu để sớm trình Chính phủ trình Quốc hội xem xét về Luật Di sản văn hóa (sửa đổi), Luật Quảng cáo (sửa đổi), các nghị định, thông tư liên quan đến ngành trên tinh thần tuyệt đối không để nợ đọng. Về vấn đề này, Bộ trưởng giao Vụ Pháp chế rà soát đôn đốc, báo cáo lãnh đạo Bộ những đơn vị chậm tiến độ trong công tác này.
Về lĩnh vực Văn hóa, Bộ trưởng yêu cầu cần tập trung tham mưu Chính phủ tổ chức Hội nghị Công nghiệp văn hóa, đây là cơ sở để triển khai hoạch chính sách về lĩnh vực này. Một trong những nhiệm vụ trong tâm là tiếp tục tham mưu để trình Quốc hội xem xét thông qua Chương trình Mặt trận Tổ quốc về chấn hưng, phát triển văn hóa. Đồng thời, xây dựng các kế hoạch từ sớm để tổ chức các sự kiện liên quan đến lĩnh vực Văn hóa.
Về lĩnh vực Thể thao, Bộ trưởng yêu cầu nhiệm vụ trước mắt là tham mưu để tổng kết việc thực hiện Nghị quyết 08, tham mưu ban hành Chiến lược phát triển thể thao, trên cơ sở đó để xây dựng 2 đề án liên quan đến ngành.
Về lĩnh vực Du lịch, trên quan điểm chọn việc, chọn điểm, Bộ trưởng đề nghị tập trung tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp thông qua việc tham mưu đề nghị Chính phủ tổ chức hội nghị gặp gỡ doanh nghiệp trong lĩnh vực du lịch. Đồng thời, đẩy mạnh việc xúc tiến quảng bá tại một số địa bàn.
Liên quan đến lĩnh vực Nghệ thuật biểu diễn, Bộ trưởng yêu cầu sớm có đề cương về Đề án phát triển nghệ thuật biểu diễn theo hướng đặt hàng. Ngoài ra, lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch yêu cầu Cục Hợp tác quốc tế bổ sung kế hoạch hoạt động với tầm nhìn xa hơn, dài hơn.
Bộ trưởng cũng yêu cầu Vụ Tổ chức cán bộ rà soát toàn bộ tổ chức bộ máy, sắp xếp lại các đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng tinh gọn, hoạt động có hiệu lực hiệu quả. Trong đó, khuyến khích thi tuyển các chức danh quản lý một số cơ quan thuộc Bộ.
