Đề án “Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” (Đề án) đã được Chính phủ phê duyệt đặt ra mục tiêu hiện đại hóa toàn diện hệ sinh thái văn hóa số quốc gia nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, giàu sáng tạo và chủ động hội nhập quốc tế.
Đồng thời, đưa văn hóa số trở thành nguồn lực mới cho phát triển bền vững; thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa; bảo đảm tài nguyên văn hóa được mở rộng số hóa, chia sẻ hiệu quả, phục vụ người dân, doanh nghiệp và xã hội.
Đề án yêu cầu: Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa phải bảo đảm giữ gìn, phát huy bản sắc, giá trị cốt lõi và tỉnh hoa của văn hóa Việt Nam; gắn với đổi mới sáng tạo nhằm tạo sức sống mới cho các giá trị văn hóa, mở rộng phương thức tiếp cận, nâng cao sức lan tỏa và năng lực cạnh tranh của văn hóa Việt Nam trên môi trường số.
Triển khai chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa trên cơ sở 5 trụ cột chiến lược, bảo đảm xây dựng khuôn khổ tổ chức và vận hành thống nhất, đồng bộ, hiệu quả nhằm phục vụ công tác quản lý, thúc đẩy hoạt động sáng tạo, phổ biến và thụ hưởng văn hóa trên môi trường số.
Cụ thể:
Trụ cột 1: Hạ tầng số và nền tảng dữ liệu văn hóa quốc gia
Chủ động xây dựng, làm chủ hạ tầng văn hóa số quốc gia và phát triển hệ sinh thái văn hóa số bản địa, từng bước hạn chế sự phụ thuộc vào các nền tảng xuyên biên giới, góp phần bảo vệ chủ quyền số, an toàn dữ liệu và giữ gìn bản sắc văn hóa Việt Nam trên không gian số.
Phát triển hạ tầng số và các nền tảng số dùng chung, cơ sở dữ liệu chuyên ngành đồng bộ, hiện đại, an toàn, có khả năng mở rộng; chủ động kiểm soát các nguy cơ rủi ro, bảo vệ tài nguyên số, dữ liệu và chủ quyền văn hóa trên môi trường số nhằm làm cơ sở bảo đảm các hoạt động quản lý, sáng tạo, phân phối và thụ hưởng văn hóa được triển khai trên môi trường số thông minh, an toàn, hiệu quả và bền vững.
Trụ cột 2: Hoàn thiện thể chế, chính sách và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý Nhà nước về văn hóa
Xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý đầy đủ, ổn định và thuận lợi nhằm thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa; tạo môi trường pháp lý minh bạch, đồng bộ, khuyến khích đổi mới sáng tạo, sản xuất, phổ biến các tác phẩm, sán phẩm văn hóa trên môi trường số.
Hiện đại hóa toàn diện công tác quản lý Nhà nước; đột phá về tư duy quản lý, đổi mới mô hình và phương thức điều hành trên cơ sở số hóa quy trình, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, xây dựng hệ thống quản trị và hỗ trợ ra quyết định dựa trên dữ liệu.
Trụ cột 3: Phát triển nguồn nhân lực số cho ngành Văn hóa
Trang bị, bồi dưỡng năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nghệ sĩ và người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa nhằm nâng cao khả năng thích ứng, chủ động dẫn dắt và sáng tạo trên môi trường số; bảo đảm phát triển đội ngũ nhân lực đủ năng lực, kỹ năng, tỉnh thần chủ động thích ứng với chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa; xây dựng lực lượng chuyên gia nòng cốt, cán bộ dẫn dắt và mạng lưới nhân sự hỗ trợ tại cơ sở, kết hợp giữa năng lực văn hóa - công nghệ quản trị.
Trụ cột 4: Số hóa di sản và tài nguyên văn hóa
Số hóa toàn diện di sản và tài nguyên văn hóa bằng công nghệ hiện đại, bảo đảm tính hệ thống, chuẩn hóa, đồng bộ, thống nhất, dùng chung, góp phần bảo tồn lâu dài và bền vững, nâng cao giá trị di sản, mở rộng khả năng tiếp cận và lan tỏa tri thức văn hóa, đồng thời tạo nguồn tài nguyên phong phủ phục vụ nghiên cứu, sáng tạo, giáo dục, truyền thông và phát triển công nghiệp văn hóa.
Trụ cột 5: Phát triển công nghiệp văn hóa số
Tổ chức sản xuất, phân phối và tiêu dùng các sản phẩm văn hóa trên nền tảng số, nhằm phát triển thị trường văn hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng không gian sáng tạo và tạo động lực phát triển kinh tế cho ngành ăn hóa.
Phát triển các mô hình kinh tế số trong lĩnh vực văn hóa dựa trên tài nguyên văn hóa số để tạo nguồn lực tái đầu tư cho bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá.
Đề án đưa ra các nhiệm vụ và giải pháp nền tảng gồm: hoàn thiện thể chế và chính sách; huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính; phát triển nguồn nhân lực chuyển đổi số văn hóa; phát triển hạ tầng số và bảo đảm an toàn, an ninh mạng trong lĩnh vực văn hóa; hợp tác và hội nhập quốc tế trong chuyển đổi số văn hóa.
Đề án cũng đưa ra các nhiệm vụ giải pháp chuyên biệt trong 8 lĩnh vực: Di sản văn hóa; Nghệ thuật biểu diễn và văn học; Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm; Điện ảnh; Thư viện; Báo chí - Truyền thông; Văn hóa cơ sở; Văn hóa các dân tộc thiểu số.
