Thông tin này được Cục Hải quan và Biên phòng Mỹ xác nhận hôm thứ Hai (8/6). Trước đó, vào ngày thứ Bảy (6/6), một công dân mang quốc tịch Somalia đáp chuyến bay từ Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) xuống Sân bay Quốc tế Miami với mục đích thực hiện nhiệm vụ trọng tài tại World Cup. Dù thông báo ban đầu của CBP không chỉ đích danh, nhưng Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) sau đó đã lên tiếng xác nhận người bị tạm giữ và từ chối nhập cảnh chính là ông Omar Artan - đại diện duy nhất của nền Bóng đá Somalia thuộc danh sách trọng tài World Cup năm nay.
Phía cơ quan chức năng Mỹ cho biết, ông Artan đã phải trải qua một quy trình kiểm tra và thẩm định chuyên sâu bổ sung tại sân bay. Đây là thủ tục định kỳ của CBP nhằm xác minh thông tin di trú hoặc quyết định quyền được phép nhập cảnh của hành khách. Sau quá trình rà soát, các sĩ quan biên phòng xác định vị trọng tài này không đủ điều kiện nhập cảnh do "những lo ngại liên quan đến công tác thẩm định an ninh". Cơ quan này cũng nhấn mạnh, tất cả hành khách tìm kiếm cơ hội nhập cảnh vào Mỹ - bao gồm cả các vận động viên, huấn luyện viên và nhân viên giải đấu - đều phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kiểm tra này dựa trên các cơ sở dữ liệu về thực thi pháp luật, an ninh quốc gia và thông tin di trú tại thời điểm đó.
Trước quyết định cứng rắn từ nước chủ nhà, FIFA tỏ ra bất lực và khẳng định họ không có quyền can thiệp vào luật pháp sở tại. "FIFA không tham gia vào các quy trình nhập cư của quốc gia sở tại, bao gồm cả việc xét duyệt thị thực. Chúng tôi đã được các cơ quan chức năng thông báo rằng tình trạng của ông Artan sẽ không thay đổi ở thời điểm hiện tại. Tương tự như các sự kiện trước đây của FIFA, chính phủ nước chủ nhà là bên cuối cùng có thẩm quyền quyết định ai là người được cấp thị thực và cho phép vào quốc gia của họ"- thông báo chính thức của FIFA nêu rõ.
Sự cố của vị “Vua áo đen” người Somalia đã vô tình phơi bày những thách thức chính trị và chính sách di trú đầy căng thẳng mà chính quyền Tổng thống Donald Trump đang áp dụng. Hiện tại, Somalia vẫn nằm trong danh sách các quốc gia bị hạn chế nhập cảnh gắt gao của Mỹ, dù các trường hợp ngoại lệ vẫn có thể được xem xét. Kỳ World Cup này đang đặt ra một bài toán hóc búa cho Nhà Trắng khi họ vừa muốn duy trì lập trường cứng rắn về an ninh biên giới, vừa phải nỗ lực thể hiện sự hiếu khách với bạn bè quốc tế. Trước đó, chính quyền đã tìm cách hạ nhiệt căng thẳng bằng việc đình chỉ quy định bắt buộc đóng khoản tiền ký quỹ lên tới 15.000 USD đối với cổ động viên đến từ các quốc gia đủ điều kiện tham dự giải đấu. Dẫu vậy, những xung đột ngầm vẫn đang âm ỉ. Bộ trưởng Bộ An ninh Nội địa Markwayne Mullin thậm chí đã đe dọa sẽ đình chỉ tiến trình xử lý hải quan tại các sân bay thuộc những thành phố phản đối chính sách nhập cư của chính phủ.
Sự vắng mặt đáng tiếc của trọng tài Omar Artan tại ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh là một minh chứng cho thấy thể thao đỉnh cao đôi khi không thể tách rời khỏi những vòng xoáy chính trị và luật pháp quốc gia. Quyết định cứng rắn mang tính đơn phương này của nước chủ nhà Mỹ có thể sẽ tạo nên một tiền lệ xấu ảnh hưởng đến tinh thần kết nối thể thao toàn cầu trong tương lai.
