Sự vắng mặt của Alcaraz và Sinner định hình cải cách luật mới của ATP

Cuối tuần qua, Chủ tịch Hiệp hội Quần vợt nam chuyên nghiệp (ATP), ông Andrea Gaudenzi, đã phác thảo kế hoạch cải cách sâu rộng cho hệ thống thi đấu vào năm 2028, trùng thời điểm ra mắt giải đấu mới đầy tranh cãi - Saudi Masters 1000.

al-sin-1792570342.jpg
Từ trái qua: Jannik Sinner và Carlos Alcaraz

Thời điểm đưa ra đề xuất này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, khi những tranh cãi xung quanh khối lượng thi đấu của các tay vợt đang trở thành vấn đề mà ATP không thể tiếp tục phớt lờ. Phía ATP cho rằng, gốc rễ vấn đề không chỉ nằm ở số lượng giải đấu trên lịch trình, mà còn ở cách tính điểm xếp hạng, các giải đấu bắt buộc và cơ chế thưởng tài chính đang vô tình "thúc ép" các tay vợt phải cày ải thêm nhiều tuần thi đấu trong một mùa giải vốn đã vô cùng khắc nghiệt. Do đó, kế hoạch 2028 của Gaudenzi được thiết kế để tái cấu trúc những áp lực này trên diện rộng, thay vì chỉ đơn thuần là cắt giảm lịch thi đấu.

Người đứng đầu ATP giải thích trong một bức thư ngỏ đăng trên trang chủ của tổ chức rằng các cuộc thảo luận với các tay vợt và đại diện giải đấu vẫn đang diễn ra và chưa có thay đổi nào chính thức được phê duyệt. Gói cải cách cuối cùng dự kiến sẽ được trình bày tại hội nghị tổng kết mùa giải diễn ra ở Turin.

Một trong những đề xuất đáng chú ý là xóa bỏ quy định được áp dụng từ năm 2026. Quy định này vốn cho phép các tay vợt thay thế tối đa 3 kết quả thi đấu tại các giải Masters 1000 bắt buộc (bao gồm cả các trận thua bị tính 0 điểm) bằng thành tích tốt hơn tại các giải ATP 500 hoặc 250 diễn ra sau đó. Dù quy định này giúp gỡ gạc lại các thất bại sớm, nó lại vô tình khuyến khích các tay vợt tham gia thêm giải đấu để bù đắp điểm số. Gaudenzi cảnh báo về "áp lực phải đăng ký thêm giải đấu sau một thất bại sớm" và ATP muốn loại bỏ cơ chế này.

Bên cạnh đó, điểm số xếp hạng cũng sẽ được phân bổ lại theo hướng có lợi cho các tay vợt tiến sâu tại các giải đấu lớn. Mặc dù bảng điểm điều chỉnh chưa được công bố, một kết quả tốt tại Masters 1000 sẽ mang nhiều trọng lượng hơn chuỗi thành tích trung bình tại các giải đấu cấp thấp hơn. Mục tiêu là thưởng cho "chiều sâu thành tích" thay vì "số tuần cày ải thi đấu".

Những lo ngại về sức khỏe vận động viên càng trở nên gay gắt khi cả Carlos Alcaraz và Jannik Sinner đều phải nghỉ thi đấu trong thời gian dài. Chấn thương cổ tay gặp phải vào tháng 4 đã khiến tay vợt người Tây Ban Nha phải nghỉ thi đấu gần 4 tháng rưỡi, bỏ lỡ cả Roland Garros lẫn Wimbledon trước khi trở lại tại US Open. Vào tháng 9, anh đã chỉ trích lịch thi đấu là "không thể chịu đựng nổi": "Thi đấu tất cả các giải là điều không thể". Anh thậm chí đã tính đến chuyện tự nguyện nghỉ thi đấu một đến hai tháng. Trong khi đó, tay vợt người Ý phải khép lại mùa giải sớm do viêm gối phải dai dẳng sau chức vô địch Wimbledon vào tháng 7. Anh đành ngậm ngùi bỏ lỡ US Open, chuỗi giải châu Á và cả ATP Finals.

Dù các chấn thương này không phải là nguyên nhân trực tiếp kích hoạt cải cách – bởi kế hoạch 2028 đã nằm trong chương trình nghị sự OneVision của ATP từ tháng 2, chúng khiến vấn đề quá tải thể lực trở nên không thể lờ đi. Hiệp hội Tay vợt Chuyên nghiệp (PTPA) cũng đưa ra những phản đối quyết liệt. Hồi tháng 8, PTPA cho rằng các giải Masters kéo dài hơn cùng thời gian hồi phục ngắn hơn đang đẩy thể lực các tay vợt đến giới hạn. Phân tích 30.000 trận đấu trong 8 năm, PTPA tuyên bố chấn thương thân trên đã tăng 42% và chấn thương tay tăng 112% vào đầu năm 2026 so với một năm trước đó (dù đây là số liệu do chính hiệp hội này tự công bố, không phải phát hiện y khoa độc lập).

Cùng lúc đó, các giải đấu hàng đầu lại không ngừng mở rộng. Lịch thi đấu năm 2026 bao gồm 59 giải ATP cộng với 4 giải Grand Slam, trong đó 7/9 giải Masters 1000 hiện đã kéo dài tới 12 ngày. ATP ước tính việc kéo dài này làm tăng thêm khoảng 15 ngày các tay vợt phải có mặt tại giải đấu. Đến năm 2028, Saudi Arabia sẽ đăng cai giải Masters 1000 thứ 10 – sự bổ sung đầu tiên kể từ khi hạng mục này được thành lập. Giải đấu này - dự kiến kéo dài 1 tuần với 56 tay vợt, nhiều khả năng diễn ra vào tháng 2 - sẽ không bắt buộc các tay vợt phải tham dự. Gaudenzi ưu tiên việc phân nhóm các hạng mục giải đấu rõ ràng hơn và giảm dần các giải ATP 250, thay vì cắt giảm các sự kiện lớn. Ông cũng lưu ý rằng các tay vợt là những vận động viên chuyên nghiệp tự do, họ hoàn toàn có thể dùng những tuần trống lịch để tham gia các giải biểu diễn không chính thức nhưng vô cùng béo bở, như Six Kings Slam.

Thu nhập của các tay vợt cũng là một trọng tâm. ATP muốn nâng Quỹ thưởng từ 21,5 triệu USD (556 tỉ đồng) lên 50 triệu USD (gần 1.300 tỉ đồng), dành khoảng 25 triệu USD (650 triệu đồng) để hỗ trợ các tay vợt trong tốp 250, và trích khoảng 30 triệu USD (775 triệu đồng) mỗi năm cho quỹ hưu trí phục vụ khoảng 300 tay vợt. Dự báo tổng thể của ATP là khoảng 350 triệu USD (9.000 tỉ đồng) tiền thù lao hằng năm cho các tay vợt từ năm 2028, không bao gồm các giải Grand Slam. Bài toán đặt ra là làm thế nào để dung hòa việc tái phân bổ tài chính này với một hệ thống xếp hạng vừa giảm bớt áp lực cày điểm, lại vừa không hạn chế quyền tự do thi đấu của các tay vợt.

Hoàng Anh (Thể thao và Cuộc sống)