IOC quyết định cấp khoản hỗ trợ 10.000 USD cho mọi vận động viên tham dự Thế vận hội

Trong một động thái mang tính cách mạng nhằm xóa bỏ truyền thống 130 năm không trả tiền cho các vận động viên tham gia thi đấu, Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) đã chính thức công bố một sáng kiến tài chính đặc biệt: cấp một khoản hỗ trợ trực tiếp trị giá 10.000 USD (khoảng 263 triệu đồng) cho mọi vận động viên đủ điều kiện góp mặt tại các kỳ Thế vận hội. 

ioc-1782375493.jpg

Quyết định lịch sử này vừa được thông qua tại Phiên họp toàn thể lần thứ 146 của IOC diễn ra tại Lausanne (Thụy Sĩ). Chương trình mang tên "Khoản hỗ trợ Vận động viên Olympic sẵn sàng cho Tương lai" (Fit for the Future Olympian Grant) sẽ được áp dụng hồi tố ngay từ kỳ Thế vận hội Mùa đông Milano Cortina 2026 vừa qua. Để vận hành chương trình, IOC đã phê duyệt một gói ngân sách khổng lồ lên tới 140 triệu USD cho mỗi chu kỳ Olympic 4 năm. Quỹ tài chính này dự kiến sẽ mang lại lợi ích trực tiếp cho khoảng 14.000 vận động viên trong mỗi chu kỳ Thế vận hội. 

Đáng chú ý, toàn bộ số tiền 140 triệu USD này được trích hoàn toàn từ nguồn ngân sách tự chủ của Quỹ Olympic thuộc IOC. Cơ quan quyền lực này khẳng định việc giải ngân gói hỗ trợ mới sẽ không làm ảnh hưởng, cắt giảm hay xâm phạm đến các nguồn kinh phí phân bổ định kỳ đang áp dụng cho Ủy ban Olympic các quốc gia (NOCs), các Liên đoàn Thể thao Quốc tế (IFs) hay Quỹ Đoàn kết Olympic. Trình bày dự án trước toàn thể hội nghị, huyền thoại bóng rổ Tây Ban Nha Pau Gasol - Chủ tịch Ủy ban Vận động viên IOC - xúc động chia sẻ về tính bao trùm toàn diện của khoản hỗ trợ: "Khoản hỗ trợ này sẽ được trao cho mọi vận động viên Olympic. Không chỉ riêng những người giành huy chương. Không chỉ riêng các vận động viên đến từ một số quốc gia giàu có. Mà là tất cả mọi người. Bởi vì dù hành trình của mỗi người có khác nhau, nhưng mỗi một vận động viên khi đã bước chân tới sân chơi Olympic đều phải đánh đổi bằng rất nhiều sự hy sinh. Đó là những năm tháng cống hiến quên mình, những năm tháng lao động khổ luyện và những năm tháng bền bỉ tin tưởng vào một giấc mơ”. Ông Gasol cũng làm rõ ranh giới pháp lý của khoản tiền này nhằm tránh những hiểu lầm trong dư luận: "Chúng tôi cần khẳng định rõ ràng, đây không phải là tiền thưởng thành tích. Đây là sự công nhận đối với cả một chặng đường dài và sự cam kết bền bỉ để trở thành một vận động viên Olympic. Khoản tiền này nhằm tôn vinh giá trị của từng cá nhân trong gia đình Olympic toàn cầu".

Chủ tịch IOC, bà Kirsty Coventry, cũng bày tỏ niềm tự hào sâu sắc khi hiện thực hóa được một dự án đã nằm trên bàn nghị sự suốt nhiều năm. Bà giải thích rằng, con số 10.000 USD được tính toán dựa trên 2 cột mốc thực tế. Nó tương đương với mức chi phí truyền thống 5.000 USD cần thiết cho một vận động viên tham dự một giải vô địch thế giới lớn (tính trung bình 2 giải lớn trong một chu kỳ 4 năm). Đồng thời, đây được xem là khoản "vốn mồi" phổ quát để các vận động viên có thể khởi nghiệp hoặc chuyển đổi nghề nghiệp sau khi giải nghệ - một mô hình được xây dựng dựa trên sự hợp tác giữa IOC và vị Giáo sư từng đoạt giải Nobel Hòa bình - Muhammad Yunus. Chương trình cũng thể hiện tính nhân văn khi các siêu sao thể thao có thu nhập hàng triệu USD (như các cầu thủ ngôi sao tại giải NBA hay NHL) vẫn hoàn toàn đủ điều kiện nhận tiền nhằm đảm bảo tính công bằng. Tuy nhiên, họ có quyền lựa chọn không nhận và để lại phần tiền của mình trong quỹ trung tâm nhằm trực tiếp giúp đỡ những vận động viên có hoàn cảnh khó khăn hơn. 

Dù cơ hội được mở ra cho tất cả mọi người, IOC vẫn đặt ra những rào cản kỹ thuật và quy định đạo đức vô cùng khắt khe để lọc ra những đối tượng xứng đáng. Theo đó, vận động viên phải sở hữu thẻ công nhận phân hạng "Aa" (vận động viên chính thức) và thực tế có tham gia tranh tài tại Thế vận hội, bắt đầu tính từ Milano Cortina 2026. Các vận động viên tham dự Thế vận hội Trẻ (YOG) không thuộc diện đối tượng của chương trình này. Dù Ủy ban Vận động viên IOC đang thảo luận với Ủy ban Paralympic Quốc tế (IPC) để tìm phương án mở rộng, nhưng ở giai đoạn hiện tại, khoản hỗ trợ này hoàn toàn giới hạn cho hệ thống Olympic. Tất cả các ứng viên phải có một hồ sơ kỷ luật hoàn toàn trong sạch. Bất kỳ vận động viên nào từng vi phạm Luật Phòng chống doping, vi phạm Bộ Quy tắc Đạo đức của IOC, Điều kiện Tham gia thi đấu hoặc Hiến chương Olympic đều sẽ bị tước quyền nhận hỗ trợ ngay lập tức. 

Hiện tại, IOC đang hoàn thiện các bước kỹ thuật cuối cùng cho cổng đăng ký trực tuyến. Thông thường, các vận động viên sẽ nộp đơn biểu mẫu thông qua nền tảng kỹ thuật số Athlete365 trong vòng 6 tháng xung quanh thời điểm diễn ra Thế vận hội. Dòng tiền sẽ được chuyển từ IOC qua cấu trúc quản lý của Ủy ban Olympic từng quốc gia. Nhằm đảm bảo tính minh bạch tuyệt đối và dòng tiền đến tận tay các vận động viên, IOC yêu cầu cả Ủy ban Olympic quốc gia lẫn cá nhân vận động viên phải cung cấp các chứng từ đối soát tài chính và bằng chứng xác nhận giải ngân chính thức.

Theo kế hoạch, cổng nộp đơn dành cho các vận động viên tham dự kỳ Thế vận hội Mùa đông Milano Cortina 2026 sẽ được mở vào cuối năm nay, và những khoản tiền đợt đầu tiên dự kiến sẽ được phân phối đến tài khoản của các vận động viên vào đầu năm 2027. 

Mai Anh (Thể thao và Cuộc sống)