Ông Nguyễn Thanh Huy cho rằng, Việt Nam có cơ sở để hy vọng ở Virtual Taekwondo, nhưng mọi dự báo huy chương đều phải đặt trong tương quan chuẩn bị dài hạn của các cường quốc châu Á.
Bảy huy chương và giá trị thật phía sau thành tích
- PV: Ông đánh giá thế nào về màn trình diễn của đội tuyển Quyền Taekwondo Việt Nam tại giải thế giới năm nay?
+ Ông Nguyễn Thanh Huy: Với 2 huy chương vàng, 1 huy chương bạc và 4 huy chương đồng, tôi đánh giá đây là một giải đấu thành công. Hai huy chương vàng ở nội dung đồng đội nữ và đôi nam - nữ lứa tuổi vô địch cho thấy lực lượng giàu kinh nghiệm của Việt Nam vẫn giữ được năng lực cạnh tranh ở cấp độ cao nhất. Huy chương bạc cá nhân nữ cùng 4 huy chương đồng ở các nội dung đồng đội nam, đồng đội nữ, đôi nam - nữ trẻ và đồng đội nữ trẻ giúp thành tích có độ phủ, chứ không tập trung vào một cá nhân hay một nhóm duy nhất.
Điều tôi coi trọng hơn số lượng huy chương là cách các vận động viên thực hiện bài thi trong áp lực lớn. Ở giải thế giới, chỉ một sai số nhỏ về trụ, nhịp, hướng, độ cao đòn đá hoặc sự đồng bộ cũng có thể làm thay đổi thứ hạng. Đội tuyển đã thể hiện sự ổn định tốt hơn, đặc biệt ở các nội dung đôi và đồng đội. Kết quả của lực lượng trẻ cũng cho thấy quá trình kế thừa đã có tín hiệu tích cực.
Dù vậy, chúng ta không được để huy chương che khuất những khoảng cách còn tồn tại. Ban huấn luyện phải xem lại từng video, từng bảng điểm và từng lỗi kỹ thuật. Thành tích là sự ghi nhận; dữ liệu chuyên môn mới là cơ sở để đội tuyển tiến lên.
- PV: Thành tích này phản ánh vị thế nào của Quyền Taekwondo Việt Nam trên bản đồ thế giới?
+ Ông Nguyễn Thanh Huy: Việt Nam tiếp tục thuộc nhóm quốc gia có khả năng giành huy chương thế giới ở những nội dung phù hợp với thế mạnh. Chúng ta có nền tảng kỹ thuật, kinh nghiệm thi đấu và một số thế hệ vận động viên đã tích lũy nhiều năm. Tuy nhiên, bản đồ quyền Taekwondo đang mở rộng rất nhanh. Hàn Quốc vẫn là chuẩn tham chiếu về kỹ thuật, hệ thống đào tạo và chiều sâu lực lượng; nhiều đội tuyển châu Á có vận động viên đủ sức tranh chấp trực tiếp ở từng nội dung. Các đội châu Âu và châu Mỹ cũng tiến bộ mạnh về thể lực, biên độ động tác, khả năng trình diễn và ứng dụng khoa học huấn luyện.
Khoảng cách trong khu vực Đông Nam Á cũng thu hẹp. Nhiều quốc gia đưa vận động viên đi tập huấn dài ngày, mời chuyên gia, đầu tư vào quyền sáng tạo và tăng số lần thi đấu quốc tế. Việt Nam có lợi thế truyền thống, nhưng lợi thế ấy chỉ có giá trị khi được cập nhật bằng phương pháp huấn luyện mới. Nếu dừng lại, chúng ta có thể bị bắt kịp ngay ở các nội dung từng được xem là sở trường.
ASIAD không phải phiên bản thu nhỏ của giải thế giới
- Pv:Từ giải thế giới nhìn sang ASIAD 20, đâu là khác biệt lớn nhất mà đội tuyển phải tính đến?
+ Ông Nguyễn Thanh Huy: ASIAD sẽ rất khó khăn. Các quốc gia hàng đầu đã chuẩn bị kỹ và phần lớn đều xây dựng kế hoạch dài hơi. Nhiều đội tuyển xác định vận động viên trọng điểm từ sớm, tổ chức tập huấn quốc tế, nghiên cứu đối thủ và đầu tư riêng cho các nội dung có khả năng tranh huy chương.
Giải thế giới có hệ thống nội dung rộng, tạo nhiều cửa để một đội tuyển phát huy chiều sâu. ASIAD giới hạn nội dung, vì vậy, mật độ đối thủ mạnh dồn vào từng bảng đấu cao hơn. Một đội có nhiều huy chương thế giới chưa chắc thuận lợi tại ASIAD nếu các nội dung sở trường không nằm trong chương trình thi đấu. Vì thế, chúng tôi phải tách bạch hai vấn đề: trân trọng thành tích ở Chuncheon và đánh giá lại lực lượng theo đúng nội dung, thể thức của ASIAD.
Ở sân chơi châu Á, Hàn Quốc và nhiều đội mạnh khác đều có lực lượng rất sâu. Một vận động viên đủ sức vào nhóm tranh chấp ở giải thế giới vẫn có thể gặp đối thủ ngang trình độ ngay từ vòng đầu ASIAD. Bốc thăm, trạng thái thi đấu trong ngày và khả năng thích ứng với cách chấm điểm sẽ tác động rất lớn.
- PV: Thành tích thế giới của Việt Nam chủ yếu đến từ các nội dung đồng đội, trong khi ASIAD thi đấu cá nhân. Khác biệt này ảnh hưởng thế nào đến cơ hội tranh huy chương?
+ Ông Nguyễn Thanh Huy: Đúng là thành tích nổi bật của Quyền Taekwondo Việt Nam từ trước đến nay chủ yếu tập trung ở nội dung đôi và đồng đội. Tại Chuncheon lần này, 2 huy chương vàng cũng đến từ đồng đội nữ và đôi nam - nữ lứa tuổi vô địch. ASIAD lại đặt trọng tâm vào cá nhân, nên kết quả thế giới là điểm tựa tinh thần và chuyên môn, nhưng không thể chuyển thẳng thành dự báo huy chương.
Ở thể thức của các đại hội thể thao, một vận động viên phải thực hiện cả 2 phần thi: bài quyền tiêu chuẩn và bài quyền sáng tạo. Đây là yêu cầu rất khác so với việc xây dựng một đội hình chuyên sâu cho từng nội dung. Vận động viên phải đồng thời có nền tảng kỹ thuật chuẩn, độ chính xác và sự ổn định của quyền tiêu chuẩn, đồng thời bảo đảm thể lực, âm nhạc, biểu cảm và các kỹ thuật khó của quyền sáng tạo.
Điểm khó của Việt Nam là một số vận động viên mạnh về quyền sáng tạo lại chưa đạt cùng trình độ ở quyền tiêu chuẩn. Riêng lực lượng quyền sáng tạo nam của Hà Nội, phần lớn vận động viên được tuyển chọn từ nền tảng tricking. Các em có ưu thế về khả năng xoay, bật và nhào lộn, nhưng nền tảng kỹ thuật Taekwondo, đặc biệt ở quyền tiêu chuẩn, chưa đủ dày để đáp ứng ngay yêu cầu thi đấu tổng hợp ở ASIAD. Đây là vấn đề chuyên môn cần thời gian điều chỉnh, không phải chỉ tăng cường độ trong vài tháng là giải quyết được.
Trước đây, xu hướng chấm quyền sáng tạo của World Taekwondo khuyến khích nhiều kỹ thuật nhào lộn có độ khó cao. Theo định hướng điều hành chuyên môn trong hai năm gần đây, quyền sáng tạo được kéo trở lại gần hơn với bản chất Taekwondo. Phần nhào lộn được giới hạn tối đa ba lần, mỗi lần phải gắn với kỹ thuật đá và bài thi không sử dụng động tác ngoài hệ thống kỹ thuật Taekwondo. Sự thay đổi này buộc vận động viên phải có nền tảng Taekwondo toàn diện hơn, thay vì dựa nhiều vào kỹ năng tricking.
Vì vậy, vận động viên nam của chúng ta sẽ gặp nhiều khó khăn tại ASIAD. Ban huấn luyện đã điều chỉnh chương trình từ đầu năm và tổ chức hai đợt tập huấn tại Hàn Quốc để sửa kỹ thuật, tăng chất lượng quyền tiêu chuẩn và cập nhật cách chấm mới. Hai chuyến tập huấn giúp rút ngắn khoảng cách, nhưng không thể thay thế nhiều năm tích lũy nền tảng. Thể thao thành tích cao không thể đốt cháy giai đoạn.
- PV: Đâu là cơ sở để Taekwondo Việt Nam hy vọng ở nội dung Virtual Taekwondo?
+ Ông Nguyễn Thanh Huy: Virtual Taekwondo là một hướng mới và Châu Ngọc Tuyết Sang là vận động viên để chúng tôi đặt kỳ vọng. Trong đợt tập huấn vừa qua, World Taekwondo mời 16 vận động viên nhưng có 8 người không đến. Trong số 8 vận động viên có mặt, Sang thi đấu với 7 đối thủ và giành 6 chiến thắng. Kết quả đó cho thấy em có khả năng thích nghi tốt với thiết bị, không gian ảo, nhịp ra đòn và tư duy chiến thuật của nội dung mới.
Tuy nhiên, tập huấn không phải ASIAD. Khi bước vào giải chính thức, tâm lý, thể thức loại trực tiếp và mức độ nghiên cứu lẫn nhau sẽ khác. Sáu chiến thắng là dữ liệu tích cực, không phải sự bảo đảm. Ban huấn luyện cần phân tích từng tình huống Sang mất điểm, hoàn thiện khả năng định vị không gian, chọn thời điểm ra đòn và duy trì thể lực qua nhiều hiệp. Virtual Taekwondo giảm va chạm trực tiếp nhưng yêu cầu phản xạ, tốc độ xử lý và cảm giác khoảng cách rất đặc thù.
Việc Virtual Taekwondo được đưa vào chương trình ASIAD cũng mở ra một hướng phát triển mới cho Taekwondo Việt Nam. Nếu đầu tư sớm, chúng ta có thể xây dựng lợi thế trong giai đoạn các quốc gia vẫn đang hoàn thiện hệ thống tuyển chọn và huấn luyện.
- PV: Vậy ông đánh giá khả năng của nội dung quyền truyền thống tại ASIAD ra sao?
+ Ông Nguyễn Thanh Huy: Quyền truyền thống vẫn là nội dung Việt Nam có nền tảng, nhưng cuộc cạnh tranh sẽ rất chặt. Nguyễn Xuân Thành và Châu Ngọc Tuyết Sang đã được chuẩn bị cho các nội dung cá nhân, trong khi kết quả tại Chuncheon cung cấp thêm dữ liệu quan trọng về kỹ thuật, tâm lý và khả năng thực hiện bài dưới áp lực.
Điều cần làm lúc này không phải tăng khối lượng bằng mọi giá. Thời gian chuyển tiếp ngắn đòi hỏi đội tuyển ưu tiên hồi phục, sửa những lỗi có thể tác động trực tiếp đến điểm số và giữ trạng thái thi đấu. Mỗi vận động viên phải biết rõ mình có thể lấy điểm ở đâu, dễ mất điểm ở đâu và phải xử lý thế nào khi bài thi không diễn ra đúng dự kiến. ASIAD không cho phép sửa sai nhiều lần.
Đối kháng và thế cân bằng trong từng trận đấu
- PV: Còn khả năng cạnh tranh của đội tuyển đối kháng Việt Nam tại ASIAD thì sao
+ Ông Nguyễn Thanh Huy: Với đối kháng, tôi cho rằng cơ hội trong từng trận có thể xem là 50-50. Cách nói này không có nghĩa mọi vận động viên đều có 50 phần trăm khả năng giành huy chương. Nó phản ánh tính khắc nghiệt của một trận đấu đỉnh cao: trình độ có thể không chênh lệch nhiều, nhưng một tình huống ghi điểm, một lần bị trừ điểm, một pha phản công hoặc quyết định chiến thuật có thể thay đổi kết quả.
Khả năng đi sâu phụ thuộc vào bốc thăm, đối thủ cụ thể, trạng thái thể lực và cách vận động viên xử lý hệ thống giáp điện tử. Các đội châu Á chuẩn bị rất kỹ, có chiều sâu và thường xuyên thi đấu trong hệ thống quốc tế. Vận động viên Việt Nam phải nhập cuộc với tâm thế chủ động, giữ kỷ luật chiến thuật và không để mất điểm dễ ở những thời điểm cuối hiệp.
Muốn biến thế cân bằng thành lợi thế, đội tuyển cần chuẩn bị phương án cho từng nhóm đối thủ, từ người có sải chân dài, đánh xa đến người áp sát mạnh hoặc phản công nhanh. Ở ASIAD, bản lĩnh không phải khái niệm chung chung; bản lĩnh thể hiện ở việc vận động viên vẫn thực hiện đúng phương án khi bị dẫn điểm hoặc khi trận đấu chỉ còn vài giây.
Từ một kỳ giải thành công đến kế hoạch dài hạn
- PV: Taekwondo Việt Nam sẽ làm gì để chuyển thành tích hiện tại thành năng lực cạnh tranh bền vững?
+ Ông Nguyễn Thanh Huy: Từ kết quả này, Liên đoàn và Ban huấn luyện sẽ xây dựng kế hoạch dài hạn hơn. Việc đầu tiên là hoàn thiện hệ thống tuyển chọn theo từng nội dung, thay vì chỉ tập trung lực lượng khi giải đấu đã đến gần. Đội tuyển quốc gia cần gắn chặt hơn với các địa phương, ngành và câu lạc bộ để theo dõi vận động viên trẻ, thống nhất chuẩn kỹ thuật và tạo lộ trình chuyển tiếp rõ ràng.
Việc thứ hai là tăng chất lượng cọ xát. Vận động viên phải gặp nhiều phong cách khác nhau và làm quen với áp lực thi đấu quốc tế. Các chuyến tập huấn chỉ hiệu quả khi có mục tiêu chuyên môn cụ thể, có dữ liệu trước và sau tập huấn, đồng thời chuyển được kinh nghiệm về cho hệ thống trong nước.
Việc thứ ba là đầu tư đồng bộ cho khoa học thể thao, phân tích video, tâm lý thi đấu, dinh dưỡng, y học và hồi phục. Ở trình độ cao, chênh lệch kỹ thuật giữa các vận động viên hàng đầu không còn quá lớn. Chất lượng chuẩn bị ngoài thảm đấu có thể quyết định khả năng duy trì phong độ trong cả giải. Với Virtual Taekwondo, chúng ta còn phải xây dựng nhóm huấn luyện chuyên biệt, bảo đảm thời lượng làm quen thiết bị và phát triển tư duy chiến thuật phù hợp với môi trường số.
Mục tiêu dài hạn là tạo ra một hệ thống có thể liên tục sản sinh vận động viên đạt chuẩn quốc tế. Một thế hệ giỏi có thể mang lại huy chương; một hệ thống tốt mới giúp Việt Nam duy trì vị thế qua nhiều chu kỳ ASIAD và Olympic.
- PV: Ông muốn gửi thông điệp gì sau hành trình tại Chuncheon và trước ASIAD?
+ Ông Nguyễn Thanh Huy: Thay mặt đội tuyển, tôi trân trọng cảm ơn lãnh đạo các cấp, cơ quan quản lý thể thao, Liên đoàn Taekwondo Việt Nam, các địa phương, đơn vị chủ quản và gia đình vận động viên đã tạo điều kiện cho đội tuyển tập luyện, tập huấn và thi đấu. Sự ủng hộ của người hâm mộ cả nước là nguồn động viên rất lớn đối với từng thành viên.
Bảy huy chương tại giải thế giới là niềm vui và cũng đặt ra trách nhiệm mới. Chúng tôi sẽ nghiêm túc đánh giá chuyên môn, chuẩn bị kỹ cho ASIAD và không ngừng hoàn thiện kế hoạch dài hạn. Đội tuyển hiểu rằng người hâm mộ chờ đợi thành tích, nhưng chúng tôi cũng mong nhận được sự đồng hành bền bỉ để xây dựng lực lượng, tạo điều kiện cho vận động viên trẻ và phát triển Taekwondo Việt Nam một cách vững chắc.
