Tham dự Hội thảo có đại diện các cơ quan quản lý Nhà nước, địa phương, chuyên gia, hiệp hội, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, công nghiệp văn hóa.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng cho biết, thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao nghiên cứu, xây dựng Luật Phát triển công nghiệp văn hóa theo trình tự, thủ tục rút gọn, trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10/2026.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng, công nghiệp văn hóa đang được xác định là ngành công nghiệp mũi nhọn và nhận được sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, với mục tiêu tạo thêm động lực cho phát triển nhanh và bền vững đất nước.
“Các đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước đều dành sự quan tâm đặc biệt, và gửi gắm niềm tin, sự kỳ vọng lớn vào sự phát triển của công nghiệp văn hóa Việt Nam trong giai đoạn tới, nhằm đóng góp chung vào sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước" - Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh.
Thứ trưởng cho biết, ngay khi được giao nhiệm vụ xây dựng dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xác định, khu vực phía Nam đặc biệt là TP.HCM là địa bàn cần được tham vấn đầu tiên, bởi đây là khu vực có nhiều hoạt động, mô hình và doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa.
Hội thảo tại TP.HCM là hoạt động đầu tiên trong chuỗi 5 sự kiện tham vấn chính sách để hoàn thiện dự án Luật, lắng nghe ý kiến của những người đã và đang trực tiếp tham gia, đóng góp cho sự phát triển của các lĩnh vực công nghiệp văn hóa. Sau Hội thảo khu vực phía Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch dự kiến tiếp tục tổ chức tham vấn tại khu vực phía Bắc, miền Trung, tham vấn các chuyên gia độc lập và tham khảo kinh nghiệm quốc tế.
Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng kỳ vọng các đại biểu, đặc biệt là những người đang trực tiếp hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, doanh nghiệp, nghệ sĩ, nhà sáng tạo, chuyên gia, nhà khoa học sẽ đóng góp nhiều ý kiến thiết thực, đặc biệt về những điểm nghẽn cần tháo gỡ; tính khả thi của các chính sách; khả năng huy động và sử dụng nguồn lực; cơ chế phát triển tài sản trí tuệ, nhân lực, hạ tầng, thị trường; chính sách tài chính, đầu tư và các điều kiện để doanh nghiệp, người sáng tạo tham gia hiệu quả hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa.
Phát biểu tại Hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường đánh giá, việc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lựa chọn TP.HCM tổ chức Hội thảo lấy ý kiến xây dựng dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa có ý nghĩa quan trọng. Hội thảo tạo điều kiện để các địa phương phía Nam, doanh nghiệp, văn nghệ sĩ, nhà sáng tạo, chuyên gia, nhà khoa học cùng đóng góp ý kiến từ thực tiễn hoạt động.
Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, thời gian qua, hoạt động văn hóa và công nghiệp văn hóa tại TP.HCM có sự phát triển sinh động với nhiều phương thức, cách làm và mô hình khác nhau. Từ thực tiễn của Thành phố đã hình thành nhiều mô hình, kinh nghiệm trong quá trình phát triển văn hóa và từng bước phát triển các lĩnh vực công nghiệp văn hóa.
Phó Chủ tịch UBND TP.HCM nhấn mạnh, việc tham gia đóng góp xây dựng Luật Phát triển công nghiệp văn hóa không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ hội để Thành phố chuyển tải những vấn đề đặt ra từ thực tiễn, góp phần hình thành những cơ chế, chính sách phù hợp với tính chất riêng, đặc thù của công nghiệp văn hóa.
Từ yêu cầu đó, ông Nguyễn Mạnh Cường mong muốn các chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu, doanh nghiệp, nhà sáng tạo và văn nghệ sĩ, đặc biệt là các đại biểu đến từ các cơ quan, đơn vị của TP.HCM, phát huy kinh nghiệm thực tiễn để đưa ra những ý kiến cụ thể, thiết thực cho dự thảo Luật.
Theo báo cáo tại Hội thảo, giai đoạn 2018-2025, tỷ trọng công nghiệp văn hóa trong GDP Việt Nam ước đạt khoảng 4-5%, trong khi mục tiêu đặt ra đến năm 2030 là tối thiểu 7% GDP. Việt Nam có nguồn tài nguyên văn hóa phong phú, lực lượng sáng tạo trẻ, thị trường hơn 100 triệu dân cùng sự phát triển nhanh của công nghệ và kinh tế số, nhưng tiềm năng này chưa được khai thác tương xứng.
Một trong những nguyên nhân là các quy định hiện hành chủ yếu nằm rải rác trong các luật chuyên ngành và tập trung vào quản lý từng lĩnh vực, trong khi còn thiếu những cơ chế mang tính kiến tạo để kết nối đầy đủ chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa từ sáng tạo, quyền sở hữu trí tuệ, vốn, sản xuất, phân phối, doanh thu đến tái đầu tư và xuất khẩu.
Dự án Luật vì vậy được xây dựng theo hướng tạo một khung chính sách liên ngành, tháo gỡ các “điểm nghẽn”, làm rõ các “điểm mờ” và bổ sung các “khoảng trống” đã được nhận diện trong thực tiễn, qua đó khơi thông nguồn lực và thúc đẩy công nghiệp văn hóa trở thành một ngành kinh tế có đóng góp ngày càng quan trọng cho tăng trưởng đất nước.
Tinh thần chủ đạo được đặt ra trong quá trình xây dựng Luật là: “Chuyển bản sắc văn hóa thành tài sản trí tuệ, chuyển tài sản trí tuệ thành dòng tiền tạo ra giá trị kinh tế.”
Theo đó, dự án Luật hướng tới ba mục tiêu lớn: (1) Xác lập vị trí của công nghiệp văn hóa trong cơ cấu kinh tế Việt Nam; (2) Kết nối chuỗi giá trị để gia tăng giá trị kinh tế, xuất khẩu và thu hút đầu tư chiến lược; (3) Đồng thời lan tỏa bản sắc văn hóa Việt Nam, thương hiệu Việt Nam và sức mạnh mềm Việt Nam trên trường quốc tế.
Tại Hội thảo, các đại biểu đã đóng góp nhiều ý kiến đối với dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa. Trong đó, bà Huỳnh Ngọc Vân - Giám đốc Bảo tàng Áo Dài - đề nghị dự thảo Luật quan tâm đầy đủ hơn đến vai trò của hệ thống bảo tàng trong phát triển công nghiệp văn hóa.
Theo bà Huỳnh Ngọc Vân, dù Luật Phát triển công nghiệp văn hóa là vấn đề còn mới đối với cá nhân bà và đơn vị, nhưng nhiều hoạt động thuộc lĩnh vực này đã được hình thành và phát triển tại TP.HCM, khu vực phía Nam cũng như một số địa phương. Vì vậy, việc xây dựng luật vào thời điểm hiện nay là cần thiết để tạo cơ sở pháp lý cho những hoạt động đang diễn ra trên thực tế.
“Tôi rất vui khi trong dự thảo có quy định về những ngành khác đáp ứng theo quy định. Điều đó cho phép chúng ta hy vọng rằng một lúc nào đó, ngành Bảo tàng cũng có thể đủ sức đứng vào lĩnh vực công nghiệp văn hóa”, bà Vân chia sẻ.
Theo bà Vân, ngoài nhiệm vụ phục vụ khách tham quan, các bảo tàng có thể phát triển nhiều hoạt động gắn với công nghiệp văn hóa. Bảo tàng có thể phát triển các dịch vụ ẩm thực gắn với đặc trưng lịch sử, văn hóa của mình, những hoạt động này nếu được tổ chức phù hợp vừa giúp tăng trải nghiệm của khách tham quan, vừa tạo nguồn lực để bảo tàng duy trì và phát triển hoạt động.
Đại diện Tập đoàn Yeah1, bà Bùi Việt Hà, Giám đốc Đối ngoại, đề xuất tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp và cơ sở giáo dục trong đào tạo nhân lực. Doanh nghiệp kiến nghị có cơ chế khuyến khích tương tự chính sách đối với doanh nghiệp khoa học và công nghệ, trong đó xem xét ưu đãi thuế đối với các khoản đầu tư, tài trợ, chi phí và nguồn lực doanh nghiệp dành cho đào tạo nhân lực công nghiệp văn hóa.
Bà Bùi Việt Hà cũng đề xuất về “Thẻ văn hóa quốc gia”, đồng thời kiến nghị nghiên cứu cơ chế tích điểm để khuyến khích người dân vừa tiêu dùng, vừa sáng tạo và quảng bá các sản phẩm văn hóa. Cùng với đó là đề xuất lượng hóa mức Nhà nước có thể tham gia đồng đầu tư với doanh nghiệp đối với các sản phẩm công nghiệp văn hóa mang bản sắc Việt Nam.
Các đại biểu chia sẻ nhiều ý kiến thiết thực, đặc biệt về những điểm nghẽn cần tháo gỡ; tính khả thi của các chính sách; khả năng huy động và sử dụng nguồn lực; cơ chế phát triển tài sản trí tuệ, nhân lực, hạ tầng, thị trường; chính sách tài chính, đầu tư và các điều kiện để doanh nghiệp, người sáng tạo tham gia hiệu quả hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa.
Từ lĩnh vực du lịch, ông Võ Anh Tài - Phó tổng giám đốc Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn - đề xuất nhìn du lịch văn hóa như một ngành kinh tế có khả năng kết nối và dẫn dắt nhiều lĩnh vực trong chuỗi giá trị.
Ông Tài kiến nghị có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư sản phẩm du lịch văn hóa gắn với bảo tồn di sản; hình thành cơ chế Nhà nước đặt hàng, PPP để doanh nghiệp có năng lực thị trường tham gia phát triển sản phẩm trọng điểm; đồng thời có chính sách thuận lợi cho kinh tế đêm, không gian công cộng và các tổ hợp văn hóa - du lịch - giải trí - MICE. Bên cạnh đó, cần tăng cường liên kết vùng, hình thành các “hành lang du lịch văn hóa” có thương hiệu, qua đó kéo dài thời gian lưu trú, tăng chi tiêu và đưa văn hóa Việt Nam đến gần hơn với du khách quốc tế.
Bà Phan Thị Diệu Hoa - Trưởng phòng Pháp chế CJ CGV Việt Nam - kiến nghị hoàn thiện cơ chế pháp lý nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp điện ảnh phát triển và đa dạng hóa hoạt động.
Theo bà Hoa, cần đơn giản hóa thủ tục đối với hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) trong sản xuất phim, rút ngắn thời gian xử lý và thống nhất tiêu chí thẩm định, qua đó thúc đẩy hợp tác đầu tư, chuyển giao công nghệ.
Bà Phan Thị Diệu Hoa cũng đề nghị mở rộng chức năng của hệ thống rạp chiếu phim, cho phép phổ biến các sản phẩm công nghiệp văn hóa như chương trình livestream, hòa nhạc, biểu diễn nghệ thuật, thể thao, eSports và nội dung số, với cơ chế quản lý phù hợp từng loại hình.
Kết luận Hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng cho biết, sau gần 4 giờ làm việc, Ban soạn thảo đã tiếp nhận 24 ý kiến góp ý thẳng thắn, trách nhiệm, tâm huyết từ nhiều góc nhìn.
“Chúng tôi sẽ nỗ lực tiếp thu, đồng thời trao đổi, giải trình những vấn đề cần làm rõ với tinh thần cầu thị, nhằm hoàn thiện dự thảo Luật tốt nhất, góp phần thúc đẩy công nghiệp văn hóa phát triển”, Thứ trưởng nhấn mạnh.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng, Ban soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến và công khai dự thảo mới trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để tiếp tục lấy ý kiến. Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng mong muốn các đại biểu tiếp tục gửi những đề xuất, góp ý thiết thực, góp phần hoàn thiện chính sách phát triển công nghiệp văn hóa.
