Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong các lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch

Sáng 16/7, tại Hà Nội, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh đã chủ trì cuộc họp nghe Báo cáo chuyên đề triển khai các nhiệm vụ, giải pháp về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong các lĩnh vực của Ngành.

3-1784197821.jpg
Quang cảnh cuộc họp

Tham dự cuộc họp có: Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng; Thứ trưởng Tạ Quang Đông; Thứ trưởng Hồ An Phong cùng đại diện lãnh đạo các Cục, Vụ và đơn vị thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Cục trưởng Cục Thể dục thể thao Việt Nam Nguyễn Danh Hoàng Việt tham dự cuộc họp.

Phát biểu tại cuộc họp, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được lãnh đạo Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm, đồng thời là động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong giai đoạn mới. Bộ trưởng đề nghị, tại cuộc họp, các đại biểu tập trung đánh giá toàn diện tình hình triển khai các nhiệm vụ về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phân tích, làm rõ những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và các điểm nghẽn trong quá trình triển khai. Trên cơ sở đó, đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, có tính đột phá, xác định rõ tiến độ, trách nhiệm tổ chức thực hiện nhằm đẩy mạnh ứng dụng KHCN, ĐMST & CĐS, đáp ứng yêu cầu phát triển của Ngành trong thời gian tới. 

1-1784197821.jpg
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh chủ trì cuộc họp

Hiện trạng triển khai ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Trình bày Báo cáo chuyên đề về việc triển khai các nhiệm vụ, giải pháp về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong các lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng cho biết, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hiện được giao 400 nhiệm vụ về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đến nay, Bộ đã hoàn thành 159 nhiệm vụ, 241 nhiệm vụ đang được triển khai đúng tiến độ và không có nhiệm vụ quá hạn. 

2-1784197821.jpg
Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng trình bày Báo cáo chuyên đề tại cuộc họp

Bên cạnh việc rà soát, theo dõi tiến độ thực hiện các nhiệm vụ được giao, báo cáo đã đánh giá toàn diện hiện trạng triển khai ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Ngành, chỉ rõ những kết quả đạt được cũng như các tồn tại, hạn chế cần khắc phục.

Đáng chú ý, báo cáo đã chỉ rõ 3 nhóm kết quả cuối cùng mà Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hướng đến để tạo ra sản phẩm đóng góp vào phát triển kinh tế nhanh và bền vững của đất nước.

Thứ nhất, về doanh nghiệp, sản phẩm và thương hiệu quốc gia, Bộ hướng đến mục tiêu phát triển được tối thiểu 12 doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam có quy mô vừa và lớn trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch. Doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam nghiên cứu, phát triển, thương mại hoá thành công 3 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược để phát triển kinh tế du lịch, công nghiệp văn hoá và thể thao điện tử. Cùng với đó, phấn đấu tổng doanh thu công nghệ số của doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch năm 2026 đạt tối thiểu 1 tỷ USD, đóng góp cho ngân sách Nhà nước tối thiểu 1.000 tỷ đồng; Tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm tối thiểu 25%; Hình thành 2 thương hiệu văn hoá số quốc gia, phổ biến quốc tế là VietCreative và VietGames.

Thứ hai, về hạ tầng văn hoá số phục vụ quản trị và kiến tạo phát triển, Bộ đặt mục tiêu phát triển hạ tầng văn hoá số Việt Nam hiện đại, dùng chung trong cả 3 lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch, phục vụ quản trị, quản lý và kiến tạo phát triển. Ngoài ra, cơ sở dữ liệu (CSDL) bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung” và được khai thác sử dụng hiệu quả. 

Thứ ba, về nhân lực số, hướng tới phát triển nguồn nhân lực số ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đạt ngang tầm quốc tế, trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia của Việt Nam.

Đánh giá về hiện trạng triển khai ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Ngành, Báo cáo chỉ rõ, trong bối cảnh nhân lực, nguồn lực hữu hạn, vẫn còn tình trạng đầu tư phần mềm rời rạc, có nguy cơ trùng lặp, tiềm ẩn những rủi ro, thách thức về an ninh, an toàn thông tin.

Hệ thống thể chế chuyên ngành còn thiếu nhiều văn bản quan trọng. Nguồn nhân lực số của Ngành còn nhiều hạn chế khi phần lớn cán bộ, công chức, viên chức chưa được đào tạo kỹ năng số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). 

Ngoài ra, hoạt động khoa học công nghệ của Bộ hiện vẫn chủ yếu được triển khai theo phương thức truyền thống, tập trung vào các đề tài nghiên cứu và xây dựng tiêu chuẩn, chưa gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp và thương mại hóa sản phẩm. Hoạt động đổi mới sáng tạo chưa được tổ chức như một lĩnh vực độc lập mà chủ yếu lồng ghép trong các hoạt động khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Trong khi đó, chuyển đổi số trong hoạt động nội bộ còn phân tán, cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành chưa đáp ứng yêu cầu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung"; chuyển đổi số trong các lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch chưa tạo được những kết quả rõ nét, có thể đo lường đối với người dân, doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế.

4-1784197821.jpg
Thứ trưởng Hồ An Phong trao đổi tại cuộc họp

Nhiều đề xuất quan trọng

Trên cơ sở hiện trạng ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Báo cáo đã đưa ra 13 nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo bước đột phá trong phát triển của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch, bao gồm: Khung kiến trúc tổng thể; Kế hoạch hành động giai đoạn 2026-2027; Tổng chi ngân sách Nhà nước giai đoạn 2026-2030; Doanh nghiệp đồng hành; Kiến trúc sư trưởng; Thể chế; Nhân lực; Hạ tầng; Khoa học công nghệ; Đổi mới sáng tạo; Chuyển đổi số trong hoạt động nội bộ; Chuyển đổi số ngành, lĩnh vực; Phát triển doanh nghiệp công nghệ số trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch.

Theo đó, Báo cáo đề xuất giao Trung tâm Chuyển đổi số Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, đăng ký và sử dụng kinh phí để phát triển, quản lý kiến trúc, thuê tư vấn chuyên nghiệp đồng hành thực hiện nghiên cứu, bồi dưỡng, tập huấn, tuyên truyền, phổ biến và định kỳ hàng quý cập nhật Khung kiến trúc tổng thể. Cùng với đó, Trung tâm sẽ phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng, trình Bộ trưởng ký ban hành Quyết định phê duyệt Kế hoạch hành động triển khai các nhiệm vụ, giải pháp về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong các lĩnh vực của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong 100 ngày cao điểm năm 2026 và giai đoạn 2026-2027.

5-1784197821.jpg
Thứ trưởng Tạ Quang Đông trao đổi tại cuộc họp

Một trong những chủ trương mới mà Nghị quyết số 57 đưa ra là các Bộ được lựa chọn Kiến trúc sư trưởng. Đối với nhiệm vụ này, Trung tâm Chuyển đổi số Văn hóa, Thể thao và Du lịch được đề xuất là đơn vị chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tham mưu, đề xuất rõ tiêu chí lựa chọn, trách nhiệm, quyền hạn, quy trình tuyển chọn, hợp đồng, chế độ chính sách đối với Kiến trúc sư trưởng theo quy định của pháp luật.

Trong triển khai khoa học công nghệ, phải lấy các doanh nghiệp thuộc Bộ làm trung tâm, gắn với việc nâng cao tiềm lực khoa học công nghệ của các doanh nghiệp trong ngành, trước hết là các doanh nghiệp thuộc Bộ.

Đối với việc triển khai đổi mới sáng tạo, phải lấy các trường thuộc Bộ làm trung tâm, các đơn vị sự nghiệp, bảo tàng, nhà hát cùng tham gia, triển khai mô hình hợp tác 4 nhà: Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp - Đối tác quốc tế, theo phương châm "ĐMST = Bản sắc văn hoá Việt Nam + Số hoá + AI hoá".

6a-1784197821.jpg
6b-1784197821.jpg
Các đại biểu tham dự cuộc họp

Cùng với đó, chuyển đổi số ngành, lĩnh vực cũng sẽ được thực hiện theo phương châm “Nhà nước tập trung phát triển dữ liệu, doanh nghiệp công nghệ số tập trung phát triển nền tảng số, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp trong ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tập trung sử dụng nền tảng số tổng thể, toàn diện trong mọi hoạt động, xuyên suốt từ Trung ương đến địa phương”.

Ngoài ra, Bộ cần tập trung thúc đẩy phát triển doanh nghiệp công nghệ số trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch theo hướng: Doanh nghiệp thuộc Bộ đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi trở thành doanh nghiệp công nghệ số trong lĩnh vực kinh doanh chính của mình; Doanh nghiệp thuộc Ngành, đặc biệt là các doanh nghiệp lớn, đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi trở thành doanh nghiệp công nghệ số lớn trong lĩnh vực kinh doanh chính của mình; Doanh nghiệp công nghệ số đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi để trở thành doanh nghiệp công nghệ số lớn trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch.

7a-1784197821.jpg
7b-1784197821.jpg
Đại diện các đơn vị thuộc Bộ trao đổi tại cuộc họp

Thảo luận tại cuộc họp, các đại biểu cơ bản nhất trí với nội dung báo cáo chuyên đề, đồng thời đánh giá báo cáo đã bám sát các chủ trương, định hướng của Đảng, Nhà nước về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Các ý kiến cũng cho rằng những nhóm nhiệm vụ, giải pháp được đề xuất được đưa ra rất rõ ràng và cụ thể, qua đó tạo cơ sở để tổ chức triển khai đồng bộ, hiệu quả trong toàn ngành.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đánh giá, Báo cáo chuyên đề đã được xây dựng tốt, bám sát yêu cầu thực tiễn, làm rõ hiện trạng, trách nhiệm của từng đơn vị, đồng thời đề xuất cụ thể các nhiệm vụ, giải pháp và tiến độ triển khai trong thời gian tới.

Bộ trưởng ghi nhận, thời gian qua các đơn vị thuộc Bộ đã có nhiều cố gắng, nỗ lực trong triển khai các nhiệm vụ về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, qua đó đạt được một số kết quả bước đầu. Tuy nhiên, đây là lĩnh vực mới, khó, tốc độ thay đổi nhanh, đòi hỏi nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao, tư duy đổi mới và sự quyết tâm mạnh mẽ của toàn Ngành.

Từ thực tiễn triển khai, Bộ trưởng chỉ rõ 5 nhóm vấn đề còn tồn tại cần tập trung khắc phục, gồm: Dữ liệu chuyên ngành còn thiếu, phân tán và chưa đồng bộ; tiến độ triển khai một số nhiệm vụ còn chậm, chồng chéo, chưa rõ trọng tâm, trọng điểm; Nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu; Ứng dụng công nghệ mới, đặc biệt là trí tuệ nhận tạo chưa đáp ứng được yêu cầu hiện tại; Kết quả giải ngân vốn còn thấp.

8-1784197821.jpg
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh phát biểu kết luận cuộc họp

Đứng trước những yêu cầu mới của sự phát triển đất nước, Bộ trưởng yêu cầu toàn Ngành cần thống nhất cao nhận thức về tầm quan trọng, vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, coi đây là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững. Các đơn vị cần quán triệt đầy đủ các chủ trương, định hướng của Đảng, Nhà nước và của Bộ; triển khai đồng bộ các giải pháp; đồng thời chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực số trong toàn hệ thống. 

Bên cạnh đó, toàn Ngành cần nỗ lực hoàn thành các mục tiêu đã đề ra, qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả trong từng lĩnh vực, tạo chuyển biến thực chất, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong giai đoạn mới.