Cựu tiền vệ Barcelona sẽ tiếp quản vị trí từ Ronald Koeman - người rời ghế sau khi Hà Lan dừng bước trước Morocco ở vòng 1/16 World Cup 2026. Đây là lần đầu tiên Xavi dẫn dắt một đội tuyển quốc gia, đồng thời cũng đánh dấu sự xuất hiện của một huấn luyện viên ngoại trên băng ghế tuyển Hà Lan sau 48 năm.
"Làm huấn luyện viên đội tuyển Hà Lan là vinh dự to lớn. Từ thời còn ở Học viện Barca, tôi từng được lĩnh hội và chịu ảnh hưởng lớn từ nhiều huấn luyện viên, trong đó có Johan Cruyff và Rinus Michels, nên tôi có mối liên kết đặc biệt với bóng đá Hà Lan", ông Xavi chia sẻ sau khi được KNVB bổ nhiệm.
Nhà cầm quân 46 tuổi cho biết, ông cảm thấy có mối liên hệ đặc biệt với bóng đá Hà Lan thông qua những người thầy từng dẫn dắt mình. Louis van Gaal từng trao cơ hội cho Xavi ra mắt đội 1 Barcelona, trong khi Frank Rijkaard đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển của ông cả với tư cách cầu thủ lẫn huấn luyện viên.
Xavi trở thành huấn luyện viên ngoại đầu tiên của Hà Lan kể từ thời ông Ernst Happel. Nhà cầm quân người Áo từng dẫn dắt Hà Lan vào chung kết World Cup 1978, nơi họ thua Argentina 1-3.
Bước ngoặt mới sau 2 năm rời Barcelona
Huấn luyện viên Xavi đã không làm việc kể từ khi bị Barcelona sa thải vào hè 2024. Trước đó, ông từng để ngỏ khả năng chuyển sang dẫn dắt một đội tuyển quốc gia và công việc này được xem là lựa chọn phù hợp với ông ở thời điểm hiện tại.
Dẫn dắt đội tuyển cho phép Xavi có nhiều thời gian hơn cho gia đình và tiếp tục sinh sống tại Barcelona, trong khi vẫn có cơ hội làm việc ở môi trường bóng đá đỉnh cao.
Đáng chú ý, Xavi một lần nữa kế nhiệm Ronald Koeman. Tháng 11/2021, ông từng được Barcelona bổ nhiệm thay chính Koeman trên cương vị huấn luyện viên trưởng. Gần 5 năm sau, câu chuyện được lặp lại, nhưng lần này diễn ra ở cấp độ đội tuyển quốc gia.
Trước khi lựa chọn Xavi, KNVB đã xem xét một số phương án khác, trong đó có Roberto Martinez, Michael Reiziger và Arne Slot. Reiziger, cựu hậu vệ Barcelona, khi đó đang dẫn dắt đội U21 Hà Lan.
Slot là một trong những ứng viên nội được kỳ vọng, nhưng nhà cầm quân này muốn tiếp tục làm việc ở cấp câu lạc bộ thay vì chuyển sang đội tuyển. Sau khi chia tay Liverpool, Slot cho biết, ông muốn duy trì công việc huấn luyện hàng ngày trên sân tập.
"Được đại diện cho đất nước trên cương vị huấn luyện viên trưởng một ngày nào đó sẽ là vinh dự lớn. Tuy nhiên, đây chưa phải thời điểm phù hợp với tôi", Slot nói với Voetbal International.
Sau hơn 1 tháng tìm kiếm và đàm phán, KNVB quyết định đặt niềm tin vào Xavi nhằm nhanh chóng ổn định đội tuyển trước đợt tập trung FIFA Days tháng 9.
Từ biểu tượng Barcelona đến ghế huấn luyện viên trưởng đội tuyển Hà Lan
Xavi sinh năm 1980 tại Terrassa, Catalonia. Ông gia nhập lò đào tạo Barcelona khi mới 11 tuổi và dành gần như toàn bộ sự nghiệp cầu thủ cho đội bóng xứ Catalonia.
Trong 24 năm gắn bó với Barcelona, Xavi giành 25 danh hiệu, trong đó có 4 Champions League. Ở cấp đội tuyển, ông là một trong những nhân tố quan trọng của thế hệ vàng Tây Ban Nha, giành 2 chức vô địch Euro và World Cup 2010.
Năm 2015, Xavi chuyển sang Al Sadd của Qatar trước khi giải nghệ ở tuổi 39. Ông lập tức chuyển sang công tác huấn luyện và giúp Al Sadd giành 7 danh hiệu.
Cuối năm 2021, Xavi trở lại Barcelona trên cương vị huấn luyện viên trưởng. Trong nhiệm kỳ kéo dài gần 3 năm, ông giúp đội bóng giành La Liga và Siêu Cup Tây Ban Nha năm 2023, trước khi bị sa thải vào mùa hè năm 2024.
Giờ đây, Xavi đứng trước nhiệm vụ hoàn toàn khác. Ông sẽ phải xây dựng một Hà Lan giàu tính cạnh tranh, khai thác thế hệ cầu thủ đang thi đấu tại những đội bóng hàng đầu châu Âu và hướng "Cơn lốc màu da cam" trở lại nhóm những đội tuyển hàng đầu thế giới.
Kỳ vọng về cuộc cách mạng chiến thuật
Sự xuất hiện của Xavi cũng tạo ra kỳ vọng về một cuộc thay đổi chiến thuật tại đội tuyển Hà Lan.
Là sản phẩm tiêu biểu của triết lý Barcelona, Xavi đề cao khả năng kiểm soát bóng, pressing, luân chuyển bóng nhanh và tổ chức lối chơi từ tuyến dưới. Những phẩm chất này được kỳ vọng phù hợp với truyền thống bóng đá tấn công của Hà Lan.
Thách thức lớn nhất với Xavi là biến triết lý từng giúp ông thành công ở Barcelona thành một hệ thống hiệu quả trong môi trường đội tuyển, nơi thời gian tập luyện và khả năng truyền đạt chiến thuật bị hạn chế.
Tuy nhiên, việc được KNVB trao hợp đồng đến tháng 7/2030 cho thấy, đội tuyển Hà Lan không chỉ kỳ vọng vào những kết quả ngắn hạn. Huấn luyện viên Xavi được trao thời gian để xây dựng một thế hệ mới và hướng đội tuyển tới mục tiêu cao hơn: cạnh tranh danh hiệu ở các giải đấu lớn.
