Kể từ World Cup 2026, châu Á có tới 8,5 suất tham dự vòng chung kết sau khi FIFA nâng số đội bóng tham dự lên 48 đội. Vòng loại World Cup khu vực châu Á vì vậy cũng đã thay đổi thể thức thi đấu để trao thêm cơ hội cho các đội tuyển và tăng tính cạnh tranh, hấp dẫn trong cuộc đua giành vé tham dự ngày hội bóng đá thế giới tổ chức theo chu kỳ 4 năm. Cụ thể, Vòng loại World Cup 2030 khu vực châu Á dự định khởi tranh vào tháng 3/2027 với vòng đấu sơ loại dành cho 20 đội bóng có thứ hạng thấp, dựa trên Bảng xếp hạng FIFA gần nhất. Theo quy định của Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC), các đội xếp hạng từ 27 đến 46 ở châu Á sẽ được chia thành 10 cặp, thi đấu theo thể thức loại trực tiếp sau 2 lượt trận trên sân nhà và sân khách. Đội thắng sẽ giành vé đi tiếp vào vòng 2.
Đội tuyển Việt Nam hiện đang đứng ở vị trí 99 trên Bảng xếp hạng FIFA và xếp hạng 17 châu Á, nằm trong tốp 26 đội bóng được vào thẳng vòng 2 tại Vòng loại World Cup 2030 khu vực châu Á khởi tranh tử tháng 9/2027 đến tháng 3/2028. Có tổng cộng 36 đội bóng góp mặt tại vòng loại thứ hai sẽ được phân nhóm hạt giống và bốc thăm vào 9 bảng, thi đấu theo thể thức vòng tròn 2 lượt trên sân nhà và sân khách để chọn 2 đội đứng đầu mỗi bảng giành quyền đi tiếp vào vòng 3. Nếu tiếp tục duy trì được ví trí 17 châu Á, nhiều khả năng đội tuyển Việt Nam sẽ được xếp vào nhóm hạt giống số 2.
Sẽ có 18 đội giành quyền góp mặt tại vòng loại thứ ba được chia thành 3 bảng đấu, cạnh tranh 6 suất vé tới thẳng World Cup 2030, trong khi 4 đội gồm 3 đội xếp hạng ba và 1 đội xếp hạng tư có thành tích tốt nhất tiếp tục đá vòng play-off để tranh 2 suất vé vớt cùng 1 suất dự trận play-off liên lục địa. Sau 2 lần liên tiếp vô địch ASEAN Cup và giành hạng ba U23 châu Á 2026, dù thi đấu không thành công tại FIFA ASEAN Cup 2026, nhưng đội tuyển Việt Nam vẫn xác định mục tiêu lọt vào tới vòng loại thứ ba khu vực châu Á để cạnh tranh suất vé tham dự World Cup 2030. Ở khu vực Đông Nam Á, ngoài Việt Nam còn có Thái Lan đã từng lọt vào tới vòng 3 và thậm chí, Indonesia đã vào tới vòng play-off World Cup 2026 khu vực châu Á, nhưng bị loại.
Trên thực tế, Vòng loại World Cup khu vực châu Á liên tục chứng kiến những thay đổi theo thời gian. Được biết, AFC đang tính tới việc tổ chức giải đấu quy mô dành cho các đội tuyển mang tên gọi AFC Nations League, tương tự UEFA Nations League dành cho các đội tuyển châu Âu. AFC Nations League sẽ được tổ chức 2 năm một lần, 47 đội tuyển châu Á được chia thành 3 hạng đấu, gồm Tier 1 với 18 đội hàng đầu, Tier 2 với 18 đội tốp giữa và Tier 3 với 11 đội hạng dưới. Nếu mọi chuyện suôn sẻ, phiên bản thử nghiệm của AFC Nations League có thể ra mắt người hâm mộ ngay từ năm 2028-2029 trước khi giải đấu chính thức được tổ chức từ năm 2030.
AFC Nations League được kỳ vọng sẽ trở thành sân chơi lớn nhất châu lục, đặc biệt có thể quyết định các suất dự World Cup và ASIAN Cup. Theo đó, 6 đội đứng đầu Tier 1 sẽ giành vé trực tiếp dự World Cup, 4 đội xếp từ thứ 7 đến thứ 10 sẽ bước vào vòng play-off, trong khi 18 đội thuộc Tier 1 cùng 6 đội đứng đầu Tier 2 sẽ giành quyền tham dự giải vô địch châu Á.
