Đầu tiên, cần xác định rõ quy trình thành lập 1 đội tuyển thể thao quốc gia đã được quy định rất rõ trong “Quy định thành lập đội thể thao quốc gia” do Cục Thể dục thể thao Việt Nam ban hành ngày 21/4/2025. Theo đó, tại Điều 4 nêu rõ các nguyên tắc:
“Việc thành lập đội thể thao quốc gia phải tuân thủ các nguyên tắc: 1) Căn cứ kế hoạch công tác năm được cấp có thẩm quyền phê duyệt. 2) Quá trình tuyển chọn các thành viên tham gia đội thể thao quốc gia phải đảm bảo chính xác, khách quan, công khai, minh bạch, hiệu quả. 3) Công chức, viên chức được cử tham gia đội thể thao quốc gia đi công tác nước ngoài không được ảnh hưởng tới tiến độ và chất lượng công việc đang được giao thực hiện trong nước. 4) Tuân thủ trình tự, thủ tục tại quy định này, quy chế làm việc của Cục Thể dục thể thao Việt Nam và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan... 5) Không cử thành viên tham gia đội thể thao quốc gia khi đang trong thời gian xử lý kỷ luật, đang bị khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử… 6) Lãnh đạo Cục Thể dục thể thao Việt Nam xem xét, quyết định việc thành lập đội thể thao quốc gia không có trong kế hoạch công tác năm”.
Về trình tự thành lập đội thể thao quốc gia, Quy định cũng nêu rõ trình tự, thủ tục xuất phát đầu tiên từ Liên đoàn, Hiệp hội Thể thao Quốc gia, bao gồm thành phần Ban huấn luyện và danh sách vận động viên do Ban huấn luyện đề xuất. Sau đó, Phòng chuyên môn (cụ thể là Phòng Thể thao Thành tích cao hoặc Phòng Thể dục thể thao cho mọi người phụ trách trực tiếp bộ môn) thực hiện rà soát, thẩm định danh sách huấn luyện viên, vận động viên được đề cử tham gia đội thể thao quốc gia (do Liên đoàn, Hội thể Thao Quốc gia đề xuât), đảm bảo đúng tiêu chí, tiêu chuẩn theo quy định của Hội Thể thao Quốc gia từng môn thể thao… Bước tiếp theo là lấy ý kiến các đơn vị liên quan. Theo đó, Phòng chuyên môn chịu trách nhiệm thẩm định hồ sơ và tham mưu, dự thảo văn bản trình lãnh đạo Cục Thể dục thể thao Việt Nam gửi lấy ý kiến cơ quan quản lý nhà nước về thể dục thể thao ở địa phương, ngành hoặc tổ chức, cá nhân đại diện theo pháp luật của huấn luyện viên, vận động viên có tên trong danh sách được đề xuất tham gia đội thể thao quốc gia. Sau khi thống nhất với cơ quan chủ quản thì Cục Thể dục thể thao Việt Nam mới ban hành Quyết định triệu tập chính thức.
Như vậy, việc “thành lập đội tuyển cờ vua quốc gia dự Olympiad 2026” thực chất mới chỉ ở bước đầu tiên của Liên đoàn Cờ Việt Nam, hoàn toàn chưa có báo cáo, đề xuất danh sách đội tuyển gửi tới Cục Thể dục thể thao Việt Nam (sau khi có danh sách đề xuất từ Liên đoàn cần tiếp tục do Phòng Thể thao Thành tích cao thẩm định, phối hợp với các đơn vị chủ quản). Điều này cũng đồng nghĩa, việc gây tranh cãi, hiểu lầm, thậm chí là bức xúc của các vận động viên có liên quan đều trong mối quan hệ với Liên đoàn Cờ Việt Nam, do cách thức hoạt động của Liên đoàn Cờ Việt Nam với các vận động viên.
Việc ông Nguyễn Minh Thắng - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Liên đoàn Cờ Việt Nam - có ý kiến về việc này sau khi một số báo đăng tải thông tin cũng chỉ với tư cách thành viên Liên đoàn, hoàn toàn không đại diện cho cơ quan chuyên môn, ở đây là Phòng Thể thao Thành tích cao (trong đó ông Thắng đang phụ trách bộ môn Cờ của Cục Thể dục thể thao Việt Nam). Do vậy, có thông tin quy trách nhiệm cho Cục Thể dục thể thao Việt Nam là không chính xác.
Xung quanh vấn đề này, ông Nguyễn Hồng Minh - Phó Cục trưởng Cục Thể dục thể thao Việt Nam - cho biết: Lãnh đạo Cục Thể dục thể thao Việt Nam đã nắm được thông tin sau khi một số báo đăng tải sự việc và đã yêu cầu Liên đoàn Cờ Việt Nam báo cáo cụ thể, đồng thời cần thực hiện nghiêm túc các quy trình, nguyên tắc tuyển chọn đội tuyển cờ vua quốc gia đảm bảo chất lượng chuyên môn, đồng thời tránh gây hiểu lầm trên công luận!
