Khai mạc Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026 tại Điện Biên

Dự Lễ khai mạc có Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến; các Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng: Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Lâm Văn Mẫn; Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Phi Long; Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên Trần Tiến Dũng.

Về phía Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy, Trưởng Ban Chỉ đạo Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026.

Cùng dự có đại diện lãnh đạo các Ban, Bộ, Ngành Trung ương, các tỉnh, thành phố; nghệ nhân, nghệ sĩ, diễn viên, vận động viên và đồng bào dân tộc Mông đến từ 11 tỉnh tham gia Ngày hội, cùng đông đảo Nhân dân và du khách.

Nhân dịp này, Ngày hội vinh dự đón nhận lẵng hoa chúc mừng của Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân.

Tôn vinh bản sắc văn hóa, phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh, Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông toàn quốc lần thứ IV năm 2026 là dịp tôn vinh bản sắc văn hóa dân tộc Mông, tăng cường giao lưu, kết nối cộng đồng và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống; đồng thời thiết thực hưởng ứng các hoạt động kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11.

Thứ trưởng khẳng định, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm phát triển văn hóa, con người Việt Nam, xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng cho phát triển bền vững.

Trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam, đồng bào Mông đã sáng tạo, gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ kho tàng văn hóa đặc sắc, từ tiếng khèn, điệu múa, làn điệu dân ca đến kỹ thuật dệt lanh, thêu, vẽ hoa văn bằng sáp ong, nghề chạm bạc, rèn truyền thống cùng các lễ hội, trò chơi dân gian và tri thức cộng đồng.

“Trân trọng những giá trị văn hóa đó, chúng ta càng trân trọng công sức của các thế hệ nghệ nhân, người có uy tín và đồng bào đã bền bỉ giữ gìn, thực hành, trao truyền di sản. Sự tiếp nối giữa các thế hệ chính là cơ sở để văn hóa truyền thống hiện diện trong đời sống cộng đồng và phát triển cùng đất nước”, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy bày tỏ.

Theo Thứ trưởng, thông qua các hoạt động giao lưu, trình diễn văn hóa, thể thao, giới thiệu nghề thủ công và ẩm thực truyền thống, Ngày hội góp phần khơi dậy niềm tự hào, nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc, nhất là trong thế hệ trẻ; đồng thời tăng cường sự gắn bó giữa đồng bào Mông với các dân tộc anh em.

Đây cũng là cơ hội chia sẻ kinh nghiệm, nhân rộng các mô hình phù hợp, gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch, tạo việc làm và nâng cao đời sống cộng đồng.

Trước những cơ hội và thách thức đặt ra trong quá trình phát triển, hội nhập, Thứ trưởng đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương tập trung thực hiện năm nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo chuyển biến thiết thực trong bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống dân tộc Mông nói riêng, các dân tộc thiểu số nói chung.

Trước hết, cần cụ thể hóa, thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách phát triển văn hóa, tiếp tục triển khai Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và các chương trình, đề án liên quan; quan tâm bố trí, sử dụng hiệu quả nguồn lực, gắn bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế - xã hội.

Cùng với đó, phát huy vai trò chủ thể của đồng bào, lấy người dân làm trung tâm, tôn trọng tiếng nói và sự lựa chọn của cộng đồng; quan tâm chính sách đối với nghệ nhân, hỗ trợ truyền dạy di sản, khuyến khích thế hệ trẻ tham gia thực hành văn hóa truyền thống.

Thứ trưởng cũng đề nghị gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch, sinh kế bền vững trên cơ sở tôn trọng di sản, cảnh quan, môi trường và không gian thực hành văn hóa; chú trọng chất lượng sản phẩm, kỹ năng phục vụ và kết nối thị trường.

Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong sưu tầm, tư liệu hóa, số hóa, giới thiệu di sản, bảo đảm thông tin chính xác, tôn trọng quyền và sự tham gia của các chủ thể văn hóa.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát huy phong tục tốt đẹp, tinh thần đoàn kết, tương trợ; kiên trì vận động loại bỏ những tập quán không còn phù hợp, chú trọng vai trò của nghệ nhân, người có uy tín và gia đình.

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy bày tỏ tin tưởng Ngày hội sẽ để lại những ấn tượng sâu sắc, tiếp thêm niềm tự hào, trách nhiệm gìn giữ bản sắc văn hóa, củng cố tình đoàn kết giữa các dân tộc.

Đưa giá trị văn hóa trở thành nguồn lực phát triển bền vững

Phát biểu chỉ đạo tại Lễ khai mạc, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến ghi nhận, biểu dương Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, tỉnh Điện Biên và các cơ quan đã phối hợp tổ chức Ngày hội, góp phần lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp của đồng bào Mông, làm phong phú nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thống nhất trong đa dạng.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nhấn mạnh, dân tộc Mông là một trong những dân tộc có dân số trên 1 triệu người ở Việt Nam, chủ yếu sinh sống tại vùng núi cao, địa bàn biên giới. Qua nhiều thế hệ, đồng bào đã gìn giữ kho tàng văn hóa dân gian phong phú, thể hiện qua trang phục truyền thống, kỹ thuật thêu, nhuộm vải, vẽ hoa văn bằng sáp ong, tiếng sáo, tiếng khèn cùng các lễ hội như Gầu Tào, lễ cúng thần rừng, lễ hội mừng năm mới.

Những giá trị ấy không chỉ là tài sản của đồng bào Mông mà còn là di sản chung, góp phần kết nối 54 dân tộc anh em, tạo nên sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội lưu ý nguy cơ mai một, thất truyền văn hóa các dân tộc thiểu số; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục thấm nhuần quan điểm của Đảng về vai trò của văn hóa, coi văn hóa là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển nhanh và bền vững.

Để bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa và tạo chuyển biến thiết thực trong đời sống nhân dân, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội đề nghị tập trung ba nhiệm vụ chủ yếu.

Trong đó, chú trọng xây dựng đời sống văn hóa cơ sở phong phú, đa dạng, nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân; quan tâm chính sách bồi dưỡng, đãi ngộ nghệ nhân văn hóa, văn nghệ ở cơ sở, những “báu vật sống” đang gìn giữ và trao truyền di sản.

Đồng thời, gắn bảo tồn, phát huy văn hóa dân gian với khai thác tài nguyên di sản để phát triển du lịch, tạo sinh kế, nâng cao đời sống nhân dân; kết hợp với củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, bản làng an toàn, ấm no, hạnh phúc và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Đặc biệt, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nhấn mạnh ý nghĩa của việc tổ chức Ngày hội tại Điện Biên, vùng đất anh hùng gắn với Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, nơi 19 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào Mông chiếm gần 40% dân số.

Ghi nhận những nỗ lực của tỉnh trong phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói, giảm nghèo, bảo tồn bản sắc văn hóa gắn với xóa bỏ tập tục lạc hậu, nhất là tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội đánh giá cao tiềm năng cảnh quan thiên nhiên và tài nguyên văn hóa của Điện Biên trong thu hút đầu tư, phát triển du lịch. Đồng thời bày tỏ tin tưởng đồng bào các dân tộc nói chung, đồng bào dân tộc Mông nói riêng sẽ tiếp tục phát huy tinh thần tự lực, tự cường, vượt qua khó khăn để vươn lên; đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau; giữ gìn thuần phong mỹ tục, xóa bỏ tập quán lạc hậu; thi đua lao động, học tập, công tác, cùng cả nước tự tin bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Phát biểu tại buổi lễ, Bí thư Tỉnh ủy Điện Biên Trần Tiến Dũng khẳng định, Điện Biên là vùng đất lịch sử anh hùng, nơi 19 dân tộc cùng đoàn kết, gắn bó, tạo nên bức tranh văn hóa phong phú của vùng biên cương Tổ quốc.

Theo Bí thư Tỉnh ủy, Ngày hội không chỉ tôn vinh, bảo tồn văn hóa truyền thống mà còn tạo cơ hội để đồng bào Mông các địa phương giao lưu, trao đổi kinh nghiệm phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo, làm giàu chính đáng, góp phần củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc.

Thực hiện Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết số 26 về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, Điện Biên đang nỗ lực định vị hình ảnh “Điểm đến lịch sử, bản sắc văn hóa và thiên nhiên kỳ vĩ”.

Tỉnh chú trọng bảo tồn văn hóa gắn với phát triển du lịch, tạo sinh kế bền vững, hướng tới mục tiêu để người dân vừa là chủ thể gìn giữ, vừa được hưởng lợi từ di sản của mình. Bí thư Tỉnh ủy khẳng định tinh thần tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên là động lực để đồng bào các dân tộc chung sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.