Quyết định dỡ bỏ lệnh cấm đối với Nga diễn ra chỉ 2 tháng sau khi Ban Điều hành IOC chào đón Belarus trở lại đại gia đình thể thao quốc tế. Kể từ khi nổ ra cuộc xung đột tại Ukraine vào tháng 2/2022, Nga đã bị cơ quan quản lý thể thao có trụ sở tại Thụy Sĩ cấm tham gia Thế vận hội mùa Hè Paris 2024 và Thế vận hội mùa Đông Milano Cortina 2026. Do đó, việc hướng tới kỳ Thế vận hội mùa Hè tại Mỹ vào năm 2028 luôn là mục tiêu tối thượng của giới chức thể thao Nga.
Trong cuộc họp báo trực tuyến được chờ đợi từ trụ sở Lausanne, bà Kirsty Coventry - Chủ tịch IOC - cùng các Giám đốc cấp cao đã chính thức xác nhận việc khôi phục tư cách thành viên cho ROC. Đồng thời, IOC đưa ra khuyến nghị tới các tổ chức thể thao trên toàn thế giới về việc chấm dứt chương trình kéo dài 3 năm qua nhằm thẩm định "tư cách trung lập" của các vận động viên Nga trước các giải đấu vòng loại. "IOC luôn sát cánh và đoàn kết với cộng đồng Olympic Ukraine, những người mà phong trào Olympic đã và sẽ tiếp tục hỗ trợ kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu", IOC khẳng định trong thông cáo báo chí sau cuộc họp của Ban Điều hành.
Giải thích về quyết định này, bà Coventry cho biết các điều khoản đình chỉ ban đầu - được áp dụng khi ROC đơn phương sáp nhập các hội đồng thể thao vùng thuộc các lãnh thổ tranh chấp tại Ukraine bao gồm Luhansk, Donetsk, Kherson và Zaporizhzhia - giờ đây không còn hiệu lực sau khi ROC cam kết không triển khai bất kỳ hoạt động nào tại các khu vực này. "Chúng tôi không dung túng cho bất kỳ cuộc chiến tranh nào, bao gồm cả cuộc chiến này. Nhưng tôi không tin rằng các vận động viên phải trả giá. Chúng tôi không muốn các vận động viên phải chịu trách nhiệm về hành động của chính phủ nước họ. Chúng tôi đã làm rõ rằng mọi vận động viên đều có cơ hội thi đấu tại Thế vận hội. Quyết định này cho phép các vận động viên Nga tham gia vào các ngày hội thể thao. Chúng tôi nghĩ việc mang lại cơ hội đó cho họ là điều thực sự quan trọng", Chủ tịch Coventry tuyên bố.
Bà Kirsty Coventry - cựu "kình ngư" người Zimbabwe, người đã đi vào lịch sử hơn 1 năm trước với tư cách là người phụ nữ và là công dân châu Phi đầu tiên giữ chức Chủ tịch IOC thay thế ông Thomas Bach - đang phải đối mặt với môi trường địa chính trị vô cùng phức tạp và đầy xung đột. Kể từ khi nhậm chức, bà đã thúc đẩy mạnh mẽ sáng kiến mang dấu ấn cá nhân mang tên "Fit for the Future" (Thích ứng với Tương lai) nhằm cải cách toàn diện chương trình thi đấu, bình đẳng giới và quy trình vận động đăng cai Thế vận hội. Tuy nhiên, việc duy trì "sự trung lập của thể thao" mới là giá trị cốt lõi mà bà nỗ lực bảo vệ.
Những bài toán truyền thông hóc búa, đơn cử như việc IOC phải loại vận động viên môn skeleton người Ukraine, Vladyslav Heraskevych, tại Thế vận hội mùa Đông Milano Cortina 2026 vì đội chiếc mũ bảo hiểm in thông điệp tưởng niệm các chiến sĩ tử trận, đã phơi bày những rắc rối pháp lý mà khẩu hiệu "trung lập" này mang lại. Dù vậy, Ban lãnh đạo IOC vẫn kiên trì lập trường biến thể thao thành "một không gian an toàn cho tất cả mọi người". "Việc lựa chọn vận động viên không chỉ dựa trên thành tích thể thao, mà còn dựa trên khả năng đóng vai trò là những hình mẫu tôn trọng, gìn giữ và thúc đẩy một xã hội hòa bình thông qua thể thao như đã được quy định trong Hiến chương Olympic", bà Coventry nhấn mạnh.
Mặc dù ra quyết định mang tính cởi trói, IOC khẳng định các vấn đề liên quan đến việc cho phép hiển thị quốc kỳ và cử quốc thiều Nga tại các sự kiện do IOC quản lý vẫn đang được bỏ ngỏ và sẽ chỉ được quyết định "vào thời điểm thích hợp". Bên cạnh đó, các vận động viên Nga khi quay trở lại thi đấu "tạm thời" bắt buộc phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về phòng chống doping dưới sự giám sát của Cơ quan Kiểm tra Quốc tế (ITA) nếu Cơ quan Phòng chống Doping Nga (RUSADA) vẫn chưa đạt chuẩn tuân thủ. Hiện tại, IOC vẫn chưa sẵn sàng tổ chức các giải đấu tại Nga hoặc mời các quan chức chính phủ Nga tham dự các sự kiện của mình.
