
Kế hoạch thay đổi chu kỳ thi đấu vốn đã nhận được sự ủng hộ chính thức từ nhiều tháng trước, khi Ban chấp hành Hội đồng Olympic châu Á (OCA) nhất trí thông qua đề xuất tổ chức ASIAD trước kỳ Olympic đúng 1 năm. Theo đề xuất này, ASIAD Doha sẽ chuyển sang năm 2031 và ASIAD Riyadh chuyển sang năm 2035, đồng thời Ban quản lý OCA được giao nhiệm vụ phối hợp trực tiếp với Ủy ban Olympic Quốc gia Qatar, Saudi Arabia cùng các Liên đoàn Thể thao châu Á.
Hai tháng sau đó, OCA đã thành lập một nhóm công tác đặc biệt nhằm đánh giá tính khả thi của sự thay đổi này, tham vấn ý kiến các Liên đoàn quốc tế về việc đưa nhiều nội dung thi đấu vào hệ thống vòng loại Olympic, cũng như đo lường tác động đối với chính tổ chức. Cuộc rà soát này hoàn toàn phù hợp với các định hướng hiện hành - vốn ưu tiên tổ chức Đại hội "trong khả năng có thể" vào năm liền trước Olympic, dù thời điểm cuối cùng vẫn do Ban Chấp hành quyết định.
Ý niệm tổ chức kỳ ASIAD tiếp theo vào năm ngay trước Olympic càng trở nên có ý nghĩa khi nhìn vào thực tế tại Aichi-Nagoya 2026, nơi sự kết nối với vòng loại Olympic vẫn còn rất hạn chế. Trong tổng số 469 nội dung tranh tài tại Đại hội, có 329 nội dung thuộc chương trình thi đấu Olympic (chiếm khoảng 70%), nhưng chỉ có vỏn vẹn 16 nội dung trực tiếp trao suất tham dự Olympic. Sự liên kết mờ nhạt này làm giảm đi sức hút của giải đấu, khiến các đoàn thể thao không có nhiều động lực gửi đi những vận động viên xuất sắc nhất và các "ngôi sao" hàng đầu cũng ít mặn mà tham gia. Trong thời gian diễn ra ASIAD 2026, Chủ tịch Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) Kirsty Coventry đã công khai ủng hộ ý tưởng tổ chức các đại hội châu lục vào năm trước Olympic để biến các cuộc tranh tài thành vòng loại Olympic.
Mô hình mà OCA đang cân nhắc đã có những tiền lệ rõ ràng ở các châu lục khác. Đại hội Thể thao châu Âu (European Games) Istanbul 2027 sắp tới sẽ tranh tài ở 26 môn thi đấu, trong đó có 22 môn thuộc chương trình Olympic Los Angeles 2028 với các suất tham dự trực tiếp hoặc tích điểm xếp hạng. Tương tự, Tổ chức Thể thao châu Mỹ (Panam Sports) dự kiến quy tụ hơn 7.000 vận động viên ở 38 môn thi đấu tại Lima 2027, nơi nhiều nội dung cũng mở ra con đường tiến tới LA28.
Tuy nhiên, việc biến các mô hình trên thành hiện thực ở châu Á đòi hỏi nhiều hơn là chỉ lùi hoặc tiến thời gian tổ chức một vài năm, bởi mỗi Liên đoàn thể thao quốc tế đều sở hữu hệ thống tuyển chọn Olympic riêng biệt. Phó Chủ tịch OCA, Song Luzeng, từng nhận định: "Mỗi môn thể thao đều có hệ thống vòng loại Olympic riêng. Chẳng hạn như môn Bóng đá có quy chuẩn riêng, nên rất khó để khẳng định liệu ASIAD có thể trở thành một phần trong con đường tính suất tham dự của họ hay không”.
Bên cạnh đó, chương trình thi đấu của ASIAD không được thiết kế chỉ để làm "bản sao" châu lục của Olympic. Quy định của Đại hội cho phép đưa vào các môn thể thao truyền thống theo vùng miền cũng như các môn do OCA hay Ban Tổ chức địa phương đề xuất. Sự đa dạng này giúp ASIAD giữ vững bản sắc riêng biệt, nhưng đồng thời làm gia tăng sự phức tạp trong khâu tổ chức và đòi hỏi phải chèn quá nhiều nội dung thi đấu vào lịch trình thể thao quốc tế vốn đã dày đặc.
Quy mô khổng lồ của Aichi-Nagoya 2026 cũng đã bộc lộ những giới hạn vận hành của một chương trình thi đấu quá rộng lớn. Số lượng vận động viên và quan chức tham dự đã tăng lên khoảng 17.000 người, vượt dự kiến khoảng 2.000 người. Sự gia tăng đột biến này gây áp lực lớn lên hệ thống lưu trú và vận tải, buộc các đoàn thể thao phải ở rải rác tại các khách sạn, khu nhà di động lắp ghép và thậm chí cả trên một tàu du lịch hạng sang.
Áp lực tìm kiếm một quy mô phát triển bền vững càng trở nên cấp thiết khi quy định của OCA nêu rõ: Ủy ban Olympic quốc gia, ban tổ chức địa phương và thành phố chủ nhà phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về các cam kết phát sinh từ Đại hội. Trách nhiệm tài chính thuộc về ban tổ chức và thành phố đăng cai, trong khi OCA không gánh chịu bất kỳ nghĩa vụ tài chính nào. Đồng thời, quy định cũng cho phép áp dụng các hạn chế về số lượng tham dự khi cần thiết để đảm bảo Đại hội nằm trong tầm kiểm soát.
Doha là chủ nhà đầu tiên chịu ảnh hưởng trực tiếp từ khả năng thay đổi chu kỳ này. Trả lời phỏng vấn Reuters, ông Ahmad Abdulla Al-Buenain, Giám đốc điều hành Ban Tổ chức ASIAD Doha, khẳng định Qatar đã sẵn sàng cho bất kỳ mốc thời gian nào và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tham vấn tất cả các bên liên quan: "Một quyết định mang tính bước ngoặt như thế này luôn cần có sự tham gia của nhiều bên liên quan và dựa trên rất nhiều lý do thực tiễn”. Vì vậy, quyết định sắp tới không chỉ đơn thuần là việc kỳ Đại hội tiếp theo sẽ diễn ra vào năm 2030 hay 2031 mà nó còn góp phần định hình lại vai trò của đấu trường thể thao lớn nhất châu Á trong hệ thống Olympic, xác định Đại hội có thể mở rộng đến mức nào mà không vượt quá khả năng kiểm soát, và có thể hướng tới mục tiêu tích điểm Olympic tới đâu mà không làm mất đi tính đa dạng văn hóa thể thao vốn là nét đặc trưng làm nên thương hiệu của ASIAD.