Và trung tâm của sự “lột xác” ấy chính là World Class Programme (WCP) - chương trình “xương sống” do Hiệp hội Điền kinh Anh (UKA) triển khai, được tài trợ bởi UK Sport và Quỹ Xổ số Quốc gia.
Tất cả bắt đầu từ cú sốc năm 1996, khi Anh chỉ giành 1 huy chương vàng. Thủ tướng Anh khi đó, ông John Major, quyết định dùng tiền từ Quỹ Xổ số Quốc gia đầu tư cho thể thao đỉnh cao. Kết quả? Một “cách mạng” thực sự: vận động viên được tập luyện chuyên nghiệp, không còn phải làm thêm hay kêu gọi quyên góp. Câu chuyện của nữ vận động viên xe đạp Beth Shriever là minh chứng điển hình: từng phải quyên góp để có tiền đi thi đấu vòng loại, nhưng khi nhận hỗ trợ từ UK Sport, cô đã giành huy chương vàng Olympic Tokyo 2020. Đó là minh chứng rõ nét: hỗ trợ đúng lúc có thể thay đổi cả số phận một vận động viên.
WCP không chỉ là một chương trình hỗ trợ, mà là một hệ thống tinh gọn, sắc bén, được thiết kế để “săn” huy chương Olympic một cách có hệ thống. Mục tiêu rõ ràng: phát hiện, nuôi dưỡng và đưa những tài năng điền kinh vươn tới bục vinh quang tại các kỳ Thế vận hội. Cơ cấu WCP phân cấp rất thông minh: “Không ai bị bỏ sót, nhưng chỉ ai xứng đáng mới được ưu tiên”. WCP chia thành các cấp độ rõ rệt, phản ánh chính xác tiềm năng và mục tiêu của từng vận động viên:
- Olympic Podium: Dành cho những “ứng viên nặng ký” có khả năng thực sự giành huy chương tại Olympic sắp tới (ví dụ Los Angeles 2028).
- Olympic Podium Potential: Hỗ trợ các tài năng trẻ, có triển vọng tham gia đội tuyển Olympic và tranh huy chương ở các kỳ sau.
- Tiếp sức và Xác nhận: Dành cho lứa trẻ đang trong giai đoạn phát triển ban đầu.
Mỗi năm, Ban Tuyển chọn WCP của UKA lại rà soát kỹ lưỡng dựa trên thành tích quá khứ, hiện tại và dự báo tương lai. Không phải ai cũng được chọn - UKA ưu tiên những môn thi, những cá nhân có khả năng cao nhất mang về huy chương. Cách tiếp cận này chính là chìa khóa giúp nguồn lực được sử dụng hiệu quả nhất. Khi được chọn, vận động viên không còn phải lo cơm áo gạo tiền. Họ nhận được "gói hỗ trợ 5 sao”, gồm:
- Tài chính ổn định: Khoản Athlete Performance Award từ 6.000 bảng đến 28.000 bảng/năm (tùy cấp độ), đủ để sống và tập luyện toàn thời gian.
- Chuyên môn đỉnh cao: Kế hoạch huấn luyện cá nhân hóa, khoa học thể thao, y tế, tâm lý, dinh dưỡng… từ Viện Thể thao Anh (UKSI).
- Cơ sở vật chất: Tiếp cận sân bãi, phòng lab hiện đại nhất Anh và thế giới.
Thậm chí, WCP còn nghĩ xa hơn: xây dựng nền tảng kỹ thuật số hỗ trợ cựu vận động viên sau giải nghệ, giúp họ duy trì kết nối với cộng đồng thể thao. WCP được đánh giá là kết quả của tầm nhìn chiến lược, đầu tư thông minh và cam kết lâu dài mà nhiều quốc gia đang học hỏi để áp dụng phù hợp cho thực tế nước mình.
