
Lễ bế mạc ASIAD 20 diễn ra chiều tối ngày 4/10 tại Nhật Bản sau 16 ngày tranh tài, mang thông điệp đoàn kết “ONE ASIA”. Chương trình ghi dấu ấn với các bài phát biểu của Chủ tịch Ban Tổ chức Ohmura Hideaki và Chủ tịch OCA Sheikh Joaan Bin Hamad Al Thani trước khi ngọn lửa Á vận hội chính thức tắt, khép lại bằng vũ điệu truyền thống Bon Odori.

Điểm nhấn trung tâm của buổi lễ là việc Chủ tịch Hội đồng Olympic châu Á (OCA) Sheikh Joaan bin Hamad Al Thani chính thức tuyên bố khép lại ASIAD 20 và trao cờ và ngọn đuốc Đại hội cho đại diện nước chủ nhà tiếp theo - Qatar (Doha 2030). Màn giới thiệu của Qatar diễn ra đầy ấn tượng qua đoạn video quảng bá câu chuyện thể thao gắn liền với vận động viên nhảy cao Mutaz Essa Barshim, khắc họa lá cờ ASIAD như tấm thảm bay huyền thoại, cùng màn xuất hiện đặc biệt của vận động viên đua ngựa Jassim Al Kuwari cưỡi ngựa tiến vào Lễ đài nhận cờ.

Vượt qua một số bất cập trong công tác điều hành, chất lượng chuyên môn của đại hội được nâng tầm nhờ màn bứt phá phi thường của thế hệ vận động viên trẻ. Điểm sáng lớn nhất thuộc về "đường đua xanh" - nơi "kình ngư" 13 tuổi người Trung Quốc Yu Zidi trở thành tâm điểm của truyền thông quốc tế. Được bầu chọn là Vận động viên xuất sắc nhất (MVP) hạng mục nữ của Đại hội, Yu Zidi đã thâu tóm 3 tấm huy chương vàng cá nhân ở các nội dung 200m bơi bướm, 200m và 400m hỗn hợp cá nhân - tất cả đều phá kỷ lục ASIAD. Đồng đội 19 tuổi của cô, Zhang Zhanshuo, điền tên vào lịch sử khi trở thành "kình ngư" đầu tiên giành tới 7 tấm huy chương vàng trong một kỳ ASIAD.
Về phía nước chủ nhà, "kình ngư" 17 tuổi Shin Ohashi khiến khán đài bùng nổ khi xô đổ kỷ lục thế giới ở cự ly 200m bơi ếch nam. Nhật Bản cũng ghi nhận cột mốc lịch sử khác khi cậu bé 11 tuổi Yuki Kurihara giành huy chương vàng môn Esports (nội dung Puyo Puyo Champions), trở thành vận động viên trẻ tuổi nhất đăng quang tại một kỳ ASIAD.

Trên thảm điền kinh, chân chạy 20 tuổi người Thái Lan - Puripol Boonson - thống trị tuyệt đối 2 cự ly chạy nước rút 100m và 200m nam để xứng đáng nhận danh hiệu MVP nam của Đại hội. Ở môn Ném lao nữ, tuyển thủ 18 tuổi Trung Quốc - Yan Ziyi - đạt thành tích đẳng cấp thế giới để bước lên bục cao nhất. Tại môn Cử tạ, nữ đô cử Triều Tiên - Ri Song Gum (cao 1m40) - gây kinh ngạc khi thiết lập tới 3 kỷ lục thế giới mới chỉ trong một ngày thi đấu.

ASIAD 20 quy tụ hơn 17.000 vận động viên và quan chức từ khắp châu lục (vượt qua quy mô 10.700 người tại Olympic Paris 2024), tranh tài ở 469 nội dung thuộc 43 môn thi đấu rải rác từ Tokyo đến Osaka. Để tiết kiệm chi phí trong bối cảnh ngân sách thắt chặt sau Olympic Tokyo 2020, Ban Tổ chức quyết định không xây dựng Làng Vận động viên tập trung. Thay vào đó, lực lượng tham dự được bố trí lưu trú phân tán tại các khách sạn, nhà lắp ghép bằng gỗ và du thuyền Costa Serena. Ban đầu chỉ dự trù cho 15.000 người, sự quá tải đã khiến Ban Tổ chức gặp phải một số sự cố vận hành. Thời tiết mưa bão thất thường và các địa điểm thi đấu nằm xa trung tâm làm giảm đáng kể sức hút thương mại của sự kiện. Mặc dù vậy, Tổng Thư ký OCA Husain Al-Musallam chỉ ra việc có tới 50 kỷ lục thế giới bị phá là minh chứng cho thấy, điều kiện thi đấu vẫn được bảo đảm. Bà Seiko Hashimoto - Chủ tịch Ủy ban Olympic Nhật Bản (JOC) - thừa nhận có nhiều sai sót nhưng khẳng định đây là bài học kinh nghiệm quý giá cho các sự kiện thể thao quốc tế tiếp theo.

Kết thúc Đại hội, Đoàn Thể thao Trung Quốc tiếp tục thống trị tuyệt đối Bảng tổng sắp với 169 huy chương vàng trên tổng số 341 huy chương - thành tích tốt nhất của họ tại một kỳ ASIAD tổ chức bên ngoài lãnh thổ. Đoàn chủ nhà Nhật Bản xếp thứ hai với 83 huy chương vàng (tổng 269 huy chương), vượt qua kỷ lục lịch sử của chính họ tại Hiroshima 1994. ASIAD 20 cũng đánh dấu lần đầu tiên các môn thể thao mới như: Padel, Võ thuật Tổng hợp (MMA), Teqball và Lướt sóng chính thức góp mặt. Ngọn lửa Đại hội đã được trao lại cho Qatar - nước chủ nhà của ASIAD 21 - 2030 tại Doha, mở ra một chương mới cho thể thao đỉnh cao châu Á.

5 vị trí dẫn đầu Bảng tổng sắp
1. Trung Quốc: 169 HCV, 89 HCB, 83 HCĐ (341 huy chương)
2. Nhật Bản: 83 HCV, 95 HCB, 91 HCĐ (269 huy chương)
3. Hàn Quốc: 39 HCV, 43 HCB, 68 HCĐ (150 huy chương)
4. Ấn Độ: 21 HCV, 27 HCB, 37 HCĐ (85 huy chương)
5. Uzbekistan: 21 HCV, 25 HCB, 24 HCĐ (70 huy chương)
5 đoàn dẫn đầu khu vực Đông Nam Á
1. Thái Lan: hạng 7 toàn đoàn, 18 HCV, 13 HCB, 21 HCĐ (52 huy chương)
2. Malaysia: hạng 11, 9 HCV, 7 HCB, 16 HCĐ (32 huy chương)
3. Indonesia: hạng 16, 5 HCV, 11 HCB, 23 HCĐ (39 huy chương)
4. Philippines: hạng 17, 4 HCV, 9 HCB, 16 HCĐ (29 huy chương)
5. Việt Nam: hạng 20, 3 HCV, 3 HCB, 19 HCĐ (25 huy chương)